بررسی قلمرو و گستره علم غیب در امام علیه السلام

مساله علم به غیب امام (ع ) از مسائل مهم در علم کلام است که همواره اذهان پیروان ائمه (ع ) را به خود مشغول ساخته و از طرف غیر شیعیان هم بعضی وقت ها مورد انکار قرار گرفته است. اقوال مختلفی از طرف علمای امامیه نه در اصل داشتن چنین صفتی بلکه در کم و کیف آن نقل شده است. علم غیب امام (ع ) موهبتی الهی است که خداوند به ایشان عطا کرده تا بتوانند مسئولیت هدایت و رهبری امت را پس از پیامبر (ص ) به درستی انجام دهند. بعد از اثبات علم غیب برای امام (ع ) و خاستگاه و سرمنشا علم غیب امام و منبع این علم در مقاله های پیشین، در این تحقیق قلمرو و گستره علم غیب در امام علیه السلام را بررسی می کنیم. نویسندگان به روش کتابخانه به صورت توصیفی تحلیلی به این نتیجه دست یافته اند که این علم غیب در غیر خداوند ذاتی و نامحدود نیست، بلکه محدود و به اذن خداوند است. گستره آن شامل اموری می شود که برای انجام وظایف امامت ضروری است، مانند تفسیر عمیق قرآن، آگاهی از وقایع لازم برای هدایت جامعه، و شناخت باطن افراد در موارد حیاتی. برای منشا این علم منابعی به عنوان خاستگاه علم غیب امام (ع ) وجود دارد، این منابع پشتوانه قوی هستند برای انسان معصوم تا از عالم مغیبات در حد وسیعی بهره مند گردد. از جمله منابع، قرآن کریم، وراثت از پیامبر اکرم (ص )، اسم اعظم، جفر و جامعه، کتب و آثار انبیاء سلف و روح القدس و. . . است. درباره کیفیت و کمیت علم امام (ع ) برخی سکوت کرده اند و برخی آن را به اذن الهی «علم به ما کان و مایکون» گسترش داده اندو بعضی نیز معتقد هستند علم به مسائل دینی و آن چه لازمه هدایت بشری است خداوند در اختیار آنها قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

امام ، علم غیب ، قرآن ، وحی ، شیعه ، هدایت ، رهبری ، قلمرو علم غیبت ، کیفیت علم امام.