نقشه راهی جامع برای استقرار مدیریت دارایی فیزیکی در صنعت پتروشیمی: از تعهد مدیریت تا بهبود مستمر

استقرار نظام مدیریت دارایی فیزیکی (PAM) در صنعت پتروشیمی، به عنوان صنعتی سرمایه بر، پیچیده و دارای ریسک های ایمنی و عملیاتی بالا، از الزامات اصلی ارتقای قابلیت اطمینان، کاهش هزینه های چرخه عمر و بهبود عملکرد پایدار دارایی ها به شمار می رود. هدف این پژوهش، ارائه یک نقشه راه جامع و بومی سازی شده برای استقرار PAM در صنعت پتروشیمی ایران و تبیین الزامات، موانع و عوامل کلیدی موفقیت آن است. در این مطالعه، با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات، تحلیل استانداردهای مرجع و مدلهای بلوغ مدیریت دارایی و ملاحظات خاص صنعت پتروشیمی، یک نقشه راه ۱۱ گامه برای استقرار PAM تدوین شد. یافته ها نشان می دهد که موفقیت این نظام، صرفا به تدوین اسناد یا اخذ گواهینامه محدود نیست، بلکه مستلزم تعهد مدیریت ارشد، حاکمیت بین بخشی، کیفیت داده، توسعه شایستگی ها، مدیریت تغییر، هم راستاسازی با اهداف کسب وکار و ادغام با نظام های HSE، مدیریت ریسک و یکپارچگی مکانیکی است. همچنین مشخص شد که موانعی نظیر مقاومت فرهنگی، ضعف زیرساخت اطلاعاتی، پراکندگی مسئولیت ها، محدودیت منابع و رویکردهای کوتاه مدت، از چالش های اصلی پیاده سازی PAM در صنعت پتروشیمی ایران هستند. بر این اساس، پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که استقرار PAM به صورت مرحله ای، مبتنی بر ریسک و تمرکز بر دارایی های بحرانی انجام شود و در آینده نیز توسعه مدل های ریاضی بهینه سازی هزینه-ریسک و به کارگیری فناوری های نوظهور مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و دوقلوی دیجیتال در این حوزه مورد توجه قرار گیرد. نتایج این پژوهش می تواند به عنوان مبنایی کاربردی برای مدیران صنعت و پژوهشگران حوزه مدیریت دارایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت دارایی فیزیکی ، صنعت پتروشیمی ، نقشه راه استقرار ، قابلیت اطمینان ، مدیریت ریسک ، دوقلوی دیجیتال ، اینترنت اشیاء ، هوش مصنوعی