تبیین مولفه های اقتصاد مقاومتی از منظر رهبر شهید و تطبیق آن با چالش های شبکه بانکی ایران

اقتصاد مقاومتی به عنوان راهبرد کلان نظام جمهوری اسلامی ایران، در بیانات رهبر شهید، حضرت آیت الله خامنه ای (ره)، در هفت مولفه کلیدی شامل تولید دانش بنیان و اشتغال آفرین، کاهش وابستگی به نفت، مدیریت مصرف، درون زایی و برون گرایی هوشمندانه، عدالت محوری، شفافیت و مبارزه با فساد، و تاب آوری اقتصادی تبیین شده است. این مقاله با هدف تطبیق مولفه های یادشده با چالش های شبکه بانکی ایران و با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی از نوع کیفی و رویکرد تحلیل محتوای جهت دار تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد که نظام بانکی ایران با ناترازی شدید ترازنامه ای (نسبت کفایت سرمایه زیر ۳ درصد)، حجم عظیم مطالبات غیرجاری، بنگاه داری گسترده (مالکیت بر بیش از ۳۰ درصد دارایی های غیرمنقول کشور)، عدم شفافیت مالی و تاثیرپذیری از تحریم های بین المللی مواجه است که در هر هفت مولفه اقتصاد مقاومتی، شکاف عمیق و معناداری ایجاد کرده است. نتایج تطبیق نشان می دهد که بانک ها به جای ایفای نقش واسطه گری مالی و تامین سرمایه در گردش تولید، به عاملی بازدارنده در مسیر تحقق اقتصاد مقاومتی تبدیل شده اند. مقاله با بهره گیری از تجارب موفق بین المللی (بانکداری توسعه گرای مالزی و مدل تعاونی-اخلاقی آلمان) و ظرفیت های بومی (فقه پویای شیعه و فین تک)، هفت راهبرد عملیاتی شامل اصلاح نسبت کفایت سرمایه، ساماندهی مطالبات غیرجاری، خروج از بنگاه داری، شفافیت سازی، طراحی نظام تامین مالی ریسک پذیر، توسعه بانکداری دیجیتال و اصلاح حکمرانی بانکی را ارائه می دهد. تاکید نهایی مقاله بر لزوم «انقلاب در نظام حکمرانی بانکی» و بازگشت بانک ها به کارکرد اصلی خود به عنوان پیش شرط تحقق اقتصاد مقاومتی است.

کلیدواژه ها:

رهبر شهید ، اقتصاد مقاومتی ، شبکه بانکی ایران ، نسبت کفایت سرمایه ، بانکداری اسلامی.