دولت محلی، تمرکززدایی فضایی و عدالت فضایی در ایران: یک مطالعه تطبیقی در نظام برنامه ریزی شهری

این پژوهش با هدف تحلیل نقش دولت محلی در فرآیند تمرکززدایی فضایی و بررسی تاثیر آن بر عدالت فضایی در نظام برنامه ریزی شهری ایران انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق به این موضوع می پردازد که ساختار متمرکز حکمرانی شهری چگونه می تواند موجب تداوم نابرابری های فضایی در دسترسی به خدمات، زیرساخت ها و فرصت های توسعه شود. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی با رویکرد تطبیقی است و داده ها از منابع اسنادی، آماری و مکانی گردآوری و با استفاده از شاخص هایی مانند ضریب جینی، شاخص تیل و تحلیل فضایی در GIS تحلیل شده اند. همچنین مقایسه تطبیقی میان ایران و نمونه های منتخب با سطوح متفاوت تمرکززدایی انجام گرفته است. یافته ها نشان می دهد که در ایران، تمرکز مالی و اداری بالای دولت محلی به تشدید نابرابری های فضایی منجر شده است، در حالی که در کشورهای دارای تمرکززدایی بیشتر، توزیع خدمات شهری متعادل تر است. نتایج بیانگر آن است که تمرکززدایی موثر، در صورت همراهی با تقویت ظرفیت نهادی و استقلال مالی، می تواند نقش مهمی در ارتقای عدالت فضایی داشته باشد. در نهایت، اصلاح ساختار حکمرانی شهری و تقویت دولت محلی به عنوان پیش شرط تحقق عدالت فضایی ضروری است.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی شهری ، تمرکززدایی فضایی ، دولت محلی ، عدالت فضایی ، حکمرانی شهری.