سازوکارهای روایت گری زنان از تجربه جنگ و تاثیر آن بر تاب آوری نسلی: رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی

جنگ به عنوان یکی از پیچیده ترین بحران های تاریخی و اجتماعی، نه تنها ساختارهای سیاسی و اقتصادی جوامع را دگرگون می کند، بلکه تجربه های عمیق انسانی را در سطوح فردی، خانوادگی و نسلی بازتعریف می نماید. در میان گروه های اجتماعی مختلف، زنان از مهم ترین حاملان و روایت گران تجربه زیسته جنگ به شمار می آیند، زیرا آنان در بستر زندگی روزمره خانواده، با ابعاد متنوعی از فقدان، اضطراب، مهاجرت، دگرگونی نقش های اجتماعی و مسئولیت های مراقبتی مواجه می شوند. این تجربه های زیسته غالبا در قالب روایت های شخصی، خاطرات، داستان های خانوادگی و بازگویی های بین نسلی منتقل می شوند و به مرور به بخشی از حافظه جمعی جامعه تبدیل می گردند. روایت گری زنان از تجربه جنگ صرفا بازگویی رویدادهای گذشته نیست، بلکه فرایندی اجتماعی و گفتمانی است که در آن معنا، هویت و الگوهای مواجهه با بحران بازتولید می شوند. هدف این پژوهش تحلیل جامعه شناختی سازوکارهای روایت گری زنان از تجربه جنگ و بررسی تاثیر آن بر شکل گیری تاب آوری نسلی است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی و با استفاده از چارچوب های نظری مطالعات حافظه جمعی، جامعه شناسی احساسات و نظریه تاب آوری اجتماعی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که روایت گری زنان از تجربه جنگ از طریق سازوکارهایی چون بازسازی معنایی رنج، خلق روایت های امیدبخش، بازنمایی اخلاقی فداکاری و شکل دهی به حافظه عاطفی خانواده، نقش مهمی در انتقال سرمایه نمادین مقاومت به نسل های بعدی ایفا می کند. این فرایند موجب شکل گیری نوعی تاب آوری نسلی می شود که در آن نسل های جدید از طریق روایت های خانوادگی با تجربه های تاریخی جامعه پیوند می خورند و الگوهایی برای مواجهه با بحران های اجتماعی می آموزند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که روایت گری زنان از تجربه جنگ نه تنها بخشی از حافظه تاریخی جامعه را شکل می دهد، بلکه به عنوان سازوکاری فرهنگی و اجتماعی در تقویت تاب آوری جمعی و بازتولید هویت اجتماعی نیز عمل می کند. توجه به نقش زنان در تولید و انتقال روایت های جنگ می تواند در فهم بهتر سازوکارهای فرهنگی تاب آوری اجتماعی و بازسازی پس از بحران اهمیت قابل توجهی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

زنان ، روایت گری جنگ ، حافظه جمعی ، تاب آوری نسلی ، تحلیل گفتمان انتقادی