طراحی و ارزیابی مدل بازی وارسازی یادگیری ریاضی: تحلیل اثرات ساختاری بر عملکرد، یادداری و تعاملات شناختی دانش آموزان دوره دوم ابتدایی

هدف پژوهش حاضر طراحی و ارزیابی یک مدل بازی وارسازی برای یادگیری ریاضی و تحلیل اثرات ساختاری آن بر عملکرد، یادداری و تعاملات شناختی دانش آموزان دوره دوم ابتدایی است. این پژوهش با بهره گیری از طرح شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون–پس آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل حدود ۳۹ هزار دانش آموز پایه پنجم و ششم شهر تهران بود که از میان آن ها ۳۰ دانش آموز (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه گواه) از مدرسه شهید گرامی منطقه ۴ به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. مداخله آموزشی بر مبنای مدل بازی وارسازی با استفاده از مولفه های امتیاز، رقابت، بازخورد لحظه ای، ماموریت های مرحله ای و محیط تعاملی دیجیتال طراحی شد و در قالب هشت جلسه آموزش ریاضی در موضوع «مختصات» اجرا گردید. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون یادگیری و یادداری، پرسشنامه تعاملات و انگیزش شناختی شیدکی ایربا، بسته آموزشی رائو و پولیا، و فعالیت های تعاملی مبتنی بر Kahoot و Geogebra بود. تحلیل داده ها با آزمون مانکوا نشان داد مداخله بازی وارسازی اثر معناداری بر بهبود عملکرد یادگیری و یادداری دانش آموزان دارد، به طوری که در متغیر یادگیری، مقدار F=۵۸.۹۰F=۵۸.۹۰F=۵۸.۹۰ و در متغیر یادداری مقدار F=۳۷.۵۳F=۳۷.۵۳F=۳۷.۵۳ به دست آمد (۰۰۱/۰>p) همچنین یافته ها بیانگر ارتقای تعاملات شناختی، پردازش فعال و مشارکت یادگیرندگان در کلاس درس بود. نتایج نشان می دهد استفاده ساختارمند از بازی وارسازی، با تکیه بر اصول روان شناسی شناختی، نظریه بار شناختی و خودتعیین گری، می تواند یادگیری عمیق تر، پایداری حافظه و تعاملات ذهنی کارآمدتر را در آموزش ریاضی تقویت کند. این نتایج لزوم توجه به طراحی مدلی مبتنی بر سازوکارهای انگیزشی و شناختی برای بهبود کیفیت آموزش ریاضی در دوره ابتدایی را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

بازی وارسازی ، یادگیری ریاضی ، یادداری ، تعاملات شناختی ، آموزش ابتدایی ، مدل سازی آموزشی