یک روش جدید از حکمرانی هوشمند در امنیت شهری و یکپارچگی اطلاعاتی

زمینه و هدف: با گسترش شهرهای هوشمند و یکپارچگی زیرساخت های دیجیتال شهری، مفاهیم کلاسیک امنیت و تهدید دستخوش تحول اساسی شده اند. امروزه خطرات کلاسیک و سنتی تنها تهدیدات پیش روی مدیریت شهری نیستند و با اتصال شبکه های مختلف شهری، اختلال در یک بخش از سیستم می تواند سایر بخش ها را تحت تاثیر قرار دهد و مدیریت شهر را دشوار ساخته و در معرض فجایع قرار دهد . این پژوهش با هدف طراحی مدل حکمرانی هوشمند امنیت شهری در مدیریت حراست شهرداری اراک، با رویکردی یکپارچه و پیش نگر انجام شده است.روش پژوهش: این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی بوده و با بهره گیری از روش تحلیل محتوا و مطالعات تطبیقی انجام شده است. داده ها از طریق بررسی استانداردهای بین المللی (از جمله اصول امنیت سایبری NCSC برای مکان های متصل، چارچوب UN-Habitat برای زیرساخت های دیجیتال عمومی)، پژوهش های علمی معتبر داخلی (مطالعات موردی کلانشهرهای مشهد، تبریز و کرج)، و تجارب بین المللی در حوزه حکمرانی هوشمند گردآوری شده است .یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد که مهم ترین ریسک های تهدیدکننده حکمرانی هوشمند شهری در میان سه بعد فناوری، سازمان و محیط، مرتبط با بعد سازمانی است. در حوزه فناوری، بالاترین بارعاملی مربوط به هوش مصنوعی (۰٫۷۹)، نرم افزار (۰٫۷۶۸)، سنسورها (۰٫۷۶۷)، امنیت سایبری (۰٫۷۶۱) و داده های بزرگ (۰٫۷۱۹) است. در حوزه سازمانی، تراکنش های الکترونیک (۰٫۸۲۰)، محرمانگی (۰٫۷۶۰)، ارتباطات الکترونیک (۰٫۷۵۳) و دقت اطلاعات (۰٫۷۵۲) بالاترین درصد ریسک را دارند . همچنین مشخص شد که پدافند غیرعامل در مدیریت شهری صرفا یک ابزار فنی نیست، بلکه چارچوبی راهبردی برای بازآرایی ساختارهای مدیریتی و نهادی محسوب می شود که از طریق چهار بعد کلیدی تقویت هماهنگی بین نهادی، کاهش آسیب پذیری زیرساخت های حیاتی، ارتقای حکمرانی هوشمند و تاب آور، و توسعه مشارکت اجتماعی قابل تحقق است . مطالعات نشان می دهد که مدیریت ریسک در حوزه فناوری اطلاعات شهرداری های ایران با چالش های ایمنی، عملیاتی، راهبردی و مالی مواجه است و حوزه امنیت سایبری شهرهای هوشمند در ایران در مراحل ابتدایی قرار دارد .نتیجه گیری: با توجه به یافته ها، مدل حکمرانی هوشمند امنیت شهری پیشنهادی برای حراست شهرداری اراک بر سه پایه استوار است: (۱) یکپارچه سازی سیستم های نظارتی با رویکرد یکپارچه سازی و رهبری واحد، کاهش آسیب پذیری زیرساخت ها، و استقرار سیستم های مبتنی بر تحلیل داده برای پیشگیری از جرایم مالی؛ (۲) ایجاد سامانه یکپارچه مدیریت تهدیدات مبتنی بر اصول امنیت سایبری NCSC (شامل درک مکان متصل، طراحی ایمن، و مدیریت مستمر) با قابلیت پایش و پاسخ گویی به موقع؛ و (۳) تقویت حکمرانی مبتنی بر ریسک و مشارکت محور از طریق تدوین خط مشی جامع، آموزش مستمر و توسعه فرهنگ امنیت سایبری، ایجاد سازوکارهای شفافیت و پاسخ گویی و تقویت مشارکت اجتماعی و تعامل با نهادهای مرتبط. اجرای این مدل می تواند ضمن ارتقای امنیت سازمانی شهرداری اراک، تاب آوری شهری را در مواجهه با تهدیدات نوین افزایش داده و زمینه ساز گذار به سوی حکمرانی پاسخگو و پایدار باشد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی هوشمند ، امنیت شهری ، مدیریت حراست ، یکپارچگی اطلاعاتی ، پیشگیری پیش نگر ، مدیریت ریسک ، پدافند غیرعامل ، شهرداری اراک