تحلیل حقوقی مسئولیت مدنی شهرداری در فرآیند تصمیم گیری خودکار (Algorithmic Decision-Making)؛ مطالعه موردی سیستم های هوشمند صدور مجوز در شهرداری ریحان شهر

با گذار شهرداری ها از مدیریت سنتی به سمت شهر هوشمند، استفاده از سیستم های تصمیم گیری خودکار (ADM) در فرآیندهای حیاتی نظیر صدور مجوزهای ساخت وساز و تغییر کاربری، به یک ضرورت تبدیل شده است. هدف این پژوهش، تبیین چالش های حقوقی ناشی از جایگزینی «قضاوت انسانی» با «الگوریتم های محاسباتی» در شهرداری ریحان شهر و تحلیل ابعاد مسئولیت مدنی ناشی از خطاهای سیستمی است. با استفاده از روش ترکیبی (Mixed Methods)، این مطالعه به بررسی این مسئله می پردازد که در صورت بروز خطا در محاسبات الگوریتمی (مانند خطای در تعیین عوارض یا عدم انطباق با ضوابط طرح تفصیلی)، مسئولیت مدنی و جبران خسارت بر عهده کدام رکن است. یافته های پژوهش (در قالب سناریوهای شبیه سازی شده) نشان می دهد که بروز «سوگیری الگوریتمی» (Algorithmic Bias) و «جعبه سیاه» (Black Box) بودن فرآیند تصمیم گیری، می تواند منجر به ابطال تصمیمات اداری در دیوان عدالت اداری و ایجاد مسئولیت مدنی سنگین برای شهرداری گردد. پژوهش حاضر چارچوبی برای «نظارت حقوقی بر کدها» (Legal Oversight of Code) ارائه می دهد تا ضمن بهره گیری از سرعت اتوماسیون، از ریسک های دعاوی حقوقی پیشگیری شود.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری خودکار (ADM) ، مسئولیت مدنی شهرداری ، شهر هوشمند ، خطای الگوریتمی ، مدیریت ریسک حقوقی ، شهرداری ریحان شهر.