بررسی تحلیل وضعیت دسترسی پذیری معابر، حمل ونقل عمومی و فضاهای عمومی برای اقشار کم توان

دسترسی پذیری فضاهای شهری برای اقشار کم توان، از جمله سالمندان و افراد دارای معلولیت، یکی از چالش های اساسی توسعه پایدار شهری و عدالت اجتماعی محسوب می شود. این مقاله با رویکرد تحلیلی-توصیفی و با بهره گیری از منابع معتبر علمی داخلی و خارجی به بررسی وضعیت دسترسی پذیری معابر، حمل ونقل عمومی و فضاهای عمومی پرداخته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که شاخص های کالبدی با بیشترین سهم در ناکارآمدی معابر شهری برای اقشار کم توان قرار دارند و موانع فیزیکی نظیر ناهمواری ها، شیب های تند و فقدان رمپ های مناسب از مهم ترین چالش ها محسوب می شوند. در حوزه حمل ونقل عمومی، موانع زیرساختی، اجتماعی-روانشناختی، مالی و خدماتی به عنوان چهار دسته اصلی محدودیت ها شناسایی شده اند که افراد دارای معلولیت را به استفاده از گزینه های پرهزینه تر نظیر تاکسی سوق می دهد. همچنین، بررسی فضاهای عمومی نشان می دهد که بیش از ۶۰ درصد از افراد دارای معلولیت، فضاهای جدا از عموم را به دلیل نگرانی های مرتبط با ایمنی، تبعیض و قضاوت اجتماعی ترجیح می دهند. در نهایت، راهکارهای ارتقاء دسترسی پذیری شامل رویکرد خیابان کامل شهری، طراحی جهانی مشارکتی، بهره گیری از فن آوری های نوین و تدوین سیاست های جامع با مشارکت مستقیم ذی نفعان ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که صرف وجود زیرساخت های فیزیکی کافی نیست و طراحی شهری باید مبتنی بر تجارب زیسته اقشار کم توان و با رویکردی چندوجهی شامل اقدامات فیزیکی، اجتماعی و سیاستی انجام شود تا بتواند به طور واقعی نیازهای همه کاربران را پاسخگو باشد.

کلیدواژه ها:

دسترسی پذیری ، معابر شهری ، حمل ونقل عمومی ، فضاهای عمومی ، اقشار کم توان