ارزیابی پتانسیل و چالش های بکارگیری مصالح بازیافتی در ارتقای شاخص های پایداری در رویکرد خلاقانه و جذاب فضاهای عمومی

استفاده از مصالح بازیافتی در طراحی فضاهای عمومی در مقیاس محلی، به عنوان یکی از راهبردهای کلیدی در تحقق توسعه پایدار شهری و مدیریت پسماندهای ساختمانی و صنعتی مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پتانسیل های کاربردی این رویکرد، به تحلیل مبانی نظری، ابعاد فنی، پیامدهای اجتماعی و چالش های پیش روی آن پرداخته است. روش تحقیق مبتنی بر مرور نظام مند مقالات علمی معتبر و تحلیل نمونه های موفق بین المللی در سال های اخیر بوده است. یافته ها نشان می دهند که کاربرد مصالح بازیافتی در فضاهای عمومی، فراتر از مزایای زیست محیطی، به ارتقای کیفیت زیبایی شناختی، تقویت هویت محلی و افزایش مشارکت شهروندی منجر می شود. پروژه های شاخصی مانند «حیاط محلی کوپلی» در تالین، «تکه گاه زمان» در ازمیر و «زباله های شهری سنجگج» در تهران، نشان داده اند که با رویکردهای مشارکتی و خلاقانه می توان پسماندهای محلی را به مبلمان و آثار هنری شهری باارزش تبدیل کرد. از منظر فنی، روش های مدولار و رویه های حقوقی شفاف تامین مصالح، از عوامل کلیدی موفقیت این پروژه ها شناخته شده اند. با این حال، چالش هایی نظیر فقدان استانداردهای کیفیت، محدودیت های دوام مواد، هزینه های زنجیره تامین و نبود چارچوب های قانونی، موانع جدی در مسیر توسعه این رویکرد محسوب می شوند. پژوهش نشان می دهد که گذار از پروژه های نقطه ای به راهکارهای سیستماتیک و نهادینه سازی اقتصاد چرخشی در برنامه های جامع شهری، نیازمند همکاری بین بخشی، سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه، و ارتقای آگاهی عمومی است. در نهایت، طراحی فضاهای عمومی با مصالح بازیافتی نه تنها راهکاری برای کاهش پسماند، بلکه فرصتی برای بازآفرینی اجتماعی و فرهنگی فضاهای شهری و تقویت تاب آوری محلات محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

مصالح بازیافتی ، فضاهای عمومی مقیاس محلی ، اقتصاد چرخشی ، بازآفرینی شهری