نقش معاونت خدمات شهری در تاب آوری شهری در برابر بحران های محیطی

بحران های محیطی فزاینده در دهه های اخیر، پایداری و زیست پذیری سکونتگاه های انسانی را با چالش های جدی مواجه ساخته و ضرورت ارتقای تاب آوری شهری را به یکی از اولویت های بنیادین مدیریت شهری تبدیل کرده است. در این میان، معاونت خدمات شهری به عنوان بازوی اجرایی و عملیاتی شهرداری ها، نقشی کلیدی در مراحل مختلف چرخه مدیریت بحران بر عهده دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل و تبیین نقش معاونت خدمات شهری در ارتقای تاب آوری شهری در برابر بحران های محیطی تدوین شده است. روش شناسی این تحقیق بر پایه رویکرد توصیفی–تحلیلی و ابزار گردآوری داده ها مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه ای است. چارچوب نظری پژوهش با تلفیق مفاهیم تاب آوری زیرساختی، نهادی و اجتماعی شکل گرفته و ابعاد عملکردی خدمات شهری در ابعاد پیشگیرانه، مقابله ای و بازسازی مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اقدامات مستمر و پیشگیرانه معاونت خدمات شهری از جمله لایروبی کانال های هدایت آب های سطحی، توسعه و نگهداشت کمربند سبز شهری، پایش و ایمن سازی مسیل ها، و تجهیز ایستگاه های آتش نشانی، نقشی حیاتی در کاهش آسیب پذیری فیزیکی و افزایش ظرفیت سازگاری شهرها ایفا می کند. افزون بر این، هماهنگی های بین دستگاهی، آموزش شهروندی و چابک سازی ساختار اداری این معاونت به عنوان عوامل کلیدی در بهبود تاب آوری نهادی شناسایی شدند. در نهایت، نتایج این مطالعه بر لزوم چرخش رویکرد مدیریت خدمات شهری از مدیریت بحران محور (منفعل) به مدیریت خطرپذیری محور (فعال) تاکید دارد و پیشنهادهایی در زمینه هوشمندسازی تجهیزات خدمات شهری، تقویت پدافند غیرعامل و توسعه مشارکت های محلی جهت تاب آور ساختن هرچه بیشتر بافت های شهری در مواجهه با مخاطرات محیطی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری شهری ، معاونت خدمات شهری ، بحران های محیطی ، مدیریت بحران ، پایداری شهری