توسعه چارچوب ارزیابی متوازن (BSC) در سنجش عملکرد زنجیره تامین مالی و سیستم های کنترل داخلی درآمد شهرداری ها

شهرداری ها به عنوان نهادهای محلی ارائه دهنده خدمات عمومی، برای تحقق پایداری مالی، افزایش شفافیت، ارتقای پاسخ گویی و کاهش وابستگی به درآمدهای ناپایدار، نیازمند نظامی جامع برای سنجش و مدیریت عملکرد در زنجیره تامین مالی و کنترل های داخلی درآمدی هستند. با وجود اهمیت روزافزون مدیریت منابع مالی شهری، در بسیاری از نظام های شهرداری، ارزیابی عملکرد عمدتا بر شاخص های مالی کوتاه مدت متمرکز بوده و ارتباط نظام مند میان فرایندهای تامین، وصول، کنترل، گزارشگری و تخصیص درآمدها با رضایت ذی نفعان، کارایی فرایندهای داخلی و ظرفیت های یادگیری و نوآوری به صورت یکپارچه مورد سنجش قرار نمی گیرد. پژوهش حاضر با هدف توسعه یک چارچوب ارزیابی متوازن مبتنی بر کارت امتیازی متوازن (BSC) برای سنجش عملکرد زنجیره تامین مالی و سیستم های کنترل داخلی درآمد شهرداری ها انجام می شود.روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی–تحلیلی و توسعه ای است. در مرحله نخست، با مرور نظام مند ادبیات نظری، استانداردهای کنترل داخلی، اسناد مالی و مدیریتی شهرداری ها و مطالعات مرتبط با کارت امتیازی متوازن، ابعاد، مولفه ها و شاخص های اولیه شناسایی می شوند. در مرحله دوم، به منظور بومی سازی و اعتبارسنجی چارچوب پیشنهادی، از نظر خبرگان حوزه مدیریت مالی شهری، حسابداری، حسابرسی داخلی، مدیریت درآمد و برنامه ریزی راهبردی استفاده می شود. داده ها از طریق پرسش نامه و مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با بهره گیری از روش هایی نظیر دلفی، تحلیل عاملی و مدل سازی معادلات ساختاری یا روش های تصمیم گیری چندمعیاره تحلیل خواهند شد.چارچوب پیشنهادی، عملکرد مالی و درآمدی شهرداری را در چهار منظر اصلی **مالی، ذی نفعان، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد** ارزیابی می کند. در منظر مالی، شاخص هایی مانند پایداری و تنوع درآمدها، نرخ وصول مطالبات، نسبت درآمدهای پایدار، هزینه وصول درآمد و انحراف بودجه ای مدنظر قرار می گیرد. منظر ذی نفعان بر رضایت شهروندان و مودیان، شفافیت اطلاعات، عدالت درآمدی و کیفیت پاسخ گویی تمرکز دارد. در منظر فرایندهای داخلی، اثربخشی کنترل های داخلی، کاهش خطا و تخلف، زمان چرخه وصول، یکپارچگی سامانه های اطلاعاتی و قابلیت ردیابی جریان های درآمدی ارزیابی می شود. همچنین، در منظر یادگیری و رشد، توانمندسازی نیروی انسانی، بلوغ دیجیتال، فرهنگ کنترل داخلی، نوآوری در روش های وصول درآمد و توسعه دانش مدیریتی مورد توجه قرار می گیرد.انتظار می رود نتایج پژوهش نشان دهد که استقرار چارچوب ارزیابی متوازن، موجب ایجاد پیوندی علی و راهبردی میان اهداف درآمدی، سازوکارهای کنترل داخلی، فرایندهای عملیاتی و رضایت ذی نفعان می شود. این چارچوب می تواند با شناسایی نقاط ضعف در زنجیره تامین مالی، بهبود کیفیت تصمیم گیری مدیران شهری، کاهش ریسک های مالی و عملیاتی، افزایش شفافیت و پاسخ گویی، تقویت درآمدهای پایدار و ارتقای اثربخشی نظام کنترل داخلی شهرداری ها کمک کند. در مجموع، پژوهش حاضر یک الگوی بومی و کاربردی برای پایش مستمر عملکرد مالی و درآمدی شهرداری ها ارائه می دهد که قابلیت استفاده در تدوین برنامه های راهبردی، بودجه ریزی عملیاتی و اصلاح نظام مدیریت درآمدهای شهری را خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

کارت امتیازی متوازن ، ارزیابی عملکرد ، زنجیره تامین مالی ، کنترل داخلی ، درآمدهای شهرداری ، مدیریت مالی شهری ، درآمدهای پایدار ، شفافیت مالی.