سنجش تاثیر استقرار سیستم های حسابداری مبتنی بر هوش مصنوعی بر کاهش انحرافات بودجه ای و ارتقای بهره وری کارمندان مالی ادارات دولتی

استقرار فناوری های نوین و سیستم های هوشمند در بدنه دستگاه های دولتی، به عنوان یکی از پیش ران های اصلی تحول اداری و ارتقای سلامت مالی شناخته می شود. پژوهش حاضر با هدف سنجش تاثیر استقرار سیستم های حسابداری مبتنی بر هوش مصنوعی بر کاهش انحرافات بودجه ای و ارتقای بهره وری کارمندان مالی در ادارات دولتی انجام گردیده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه مدیران مالی، ذی حسابان و کارشناسان حسابداری شاغل در ادارات دولتی و شهرداری های استان تشکیل می دهند که از میان آن ها نمونه ای به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد محقق ساخته بود که روایی آن به روش محتوایی و سازه، و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی به تایید رسید. برای تحلیل داده ها و آزمون فرضیات پژوهش، از روش مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) استفاده شد. یافته های حاصل از تحلیل مسیر نشان داد که استقرار سیستم های حسابداری مبتنی بر هوش مصنوعی، تاثیر مثبت و معناداری بر کاهش انحرافات بودجه ای در ادارات دولتی دارد. هوش مصنوعی از طریق خودکارسازی فرآیندهای کنترل بودجه، ردیابی بلادرنگ انحرافات منابع و مصارف، و پیش بینی دقیق تر هزینه ها بر اساس داده های تاریخی، از بروز خطاهای محاسباتی و انحرافات غیرمجاز جلوگیری می کند. همچنین، نتایج نشان داد که بکارگیری این فناوری به شکل معناداری منجر به ارتقای بهره وری کارمندان بخش مالی می گردد؛ چرا که با کاهش وظایف تکراری و دفتری، به کارمندان فرصت می دهد تا نقش های تحلیلی، مشاوره ای و نظارتی را با دقت بالاتر و در زمان کمتری انجام دهند. علاوه بر این، نقش میانجی ارتقای بهره وری کارمندان در رابطه میان هوش مصنوعی و کاهش انحرافات بودجه ای نیز مورد تایید قرار گرفت. به طور کلی، نتایج این پژوهش بر ضرورت سرمایه گذاری استراتژیک در زیرساخت های فناوری اطلاعات و آموزش نیروی انسانی جهت گذار از حسابداری سنتی به حسابداری هوشمند در بخش عمومی تاکید دارد که این امر می تواند زمینه ساز افزایش پاسخگویی مالی و بهبود حاکمیت سازمانی در دولت گردد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، سیستم های اطلاعاتی حسابداری ، انحرافات بودجه ای ، بهره وری کارمندان مالی ، حسابداری بخش عمومی