طراحی معماری مطلوب و ارائه الگوی اجرایی استقرار پنجره واحد خدمات هوشمند در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

استقرار «پنجره واحد خدمات هوشمند» به عنوان یکی از الزامات قانونی بودجه سال ۱۴۰۱، دستگاه های اجرایی را با چالش طراحی معماری یکپارچه و هماهنگ سازی سیستم های ناهمگون مواجه ساخته است. این پژوهش با هدف طراحی معماری مطلوب و ارائه الگوی اجرایی برای استقرار پنجره واحد خدمات هوشمند در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی-همبستگی می باشد. در گام اول، با مرور نظام مند ادبیات نظری، چارچوب مفهومی معماری مبتنی بر پنج گام تکاملی (پیدایش، ارتقا، تعامل، تراکنش و یکپارچگی) تدوین گردید. در گام دوم، معماری فناوری اطلاعات پیشنهادی در دو سطح «عناصر منطقی» (شامل ماموریت، الزامات اطلاعاتی، پیکربندی سیستم و جریان اطلاعات) و «عناصر فنی» (شامل استانداردها، پلتفرم ها و ابزارهای پیاده سازی) ترسیم شد. همچنین گروه های مرجع و هدف (دانشجویان، کارکنان، دانشگاه ها و موسسات آموزشی) به عنوان ذی نفعان کلیدی در معماری لحاظ گردیدند. در ادامه، با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته از دیدگاه ۵۰ نفر از اعضای هیئت علمی و دانشجویان، میزان آمادگی سازمانی برای پیاده سازی معماری مذکور ارزیابی شد. یافته ها نشان داد که میانگین تمامی عوامل مرتبط با زیرساخت های فنی و مدیریتی بالاتر از سطح متوسط است که حاکی از آمادگی نسبی وزارت علوم برای استقرار معماری پیشنهادی می باشد. در نهایت، الگوی اجرایی استقرار در چهار محور «مدیریت تغییر سازمانی»، «توسعه زیرساخت های فنی و شبکه ای»، «ایجاد چارچوب حقوقی و استانداردهای بین المللی» و «آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی» ارائه شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که با اتخاذ معماری مذکور و اجرای راهکارهای چهارگانه، وزارت علوم می تواند به یکپارچگی کامل خدمات خود دست یابد و به عنوان الگویی برای سایر دستگاه های اجرایی در تحقق پنجره ملی خدمات هوشمند عمل نماید.

کلیدواژه ها:

معماری سازمانی ، پنجره واحد خدمات هوشمند ، دولت الکترونیک ، یکپارچه سازی سیستم ها ، الگوی اجرایی