فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعات جغرافیایی (GIS) در توسعه شهرهای هوشمند: یک مطالعه مروری

رشد سریع شهرنشینی، افزایش جمعیت و پیچیده تر شدن مدیریت شهری، ضرورت بهره گیری از فناوری های نوین را بیش از گذشته نمایان ساخته است. در سال های اخیر، مفهوم شهر هوشمند به عنوان یکی از مهم ترین رویکردهای توسعه پایدار شهری مورد توجه پژوهشگران و مدیران شهری قرار گرفته است. در این میان، فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعات جغرافیایی (Geographic Information System-GIS) از مهم ترین فناوری هایی هستند که نقش موثری در تحقق اهداف شهرهای هوشمند ایفا می کنند. فناوری اطلاعات با ایجاد زیرساخت های ارتباطی، پردازش و تبادل اطلاعات، زمینه ارائه خدمات الکترونیکی، مدیریت داده ها، تصمیم گیری هوشمند و افزایش تعامل میان شهروندان و مدیریت شهری را فراهم می سازد. از سوی دیگر، سیستم های اطلاعات جغرافیایی با قابلیت جمع آوری، ذخیره سازی، تحلیل و نمایش داده های مکانی، ابزار قدرتمندی برای برنامه ریزی شهری، مدیریت بحران، حمل ونقل، محیط زیست، مدیریت املاک و خدمات شهری محسوب می شود. هدف این مقاله، بررسی مروری نقش فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعات جغرافیایی در توسعه شهرهای هوشمند و تبیین کاربردهای آن ها در مدیریت شهری است. بدین منظور، مطالعات منتشرشده در حوزه شهر هوشمند، فناوری اطلاعات و GIS مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که همگرایی فناوری اطلاعات و GIS موجب افزایش کارایی خدمات شهری، بهبود فرآیند تصمیم گیری، کاهش هزینه های مدیریت شهری، ارتقای کیفیت خدمات عمومی، افزایش رضایت شهروندان و حرکت به سمت توسعه پایدار می شود. همچنین استفاده همزمان از فناوری هایی نظیر اینترنت اشیا، رایانش ابری، کلان داده و هوش مصنوعی در کنار GIS، نسل جدیدی از سامانه های مدیریت شهری هوشمند را ایجاد کرده است که نقش مهمی در آینده شهرها خواهند داشت.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، فناوری اطلاعات ، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، مدیریت شهری ، تحول دیجیتال