بهره گیری از هوش مصنوعی در تحقق آموزش فراگیر و اثربخش

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های تحول آفرین، ظرفیت قابل توجهی برای پاسخ گویی به تفاوت های فردی یادگیرندگان، کاهش موانع دسترسی به آموزش و ارتقای کیفیت فرایند یاددهی یادگیری دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی بهره گیری از هوش مصنوعی در تحقق آموزش فراگیر و اثربخش انجام شده است. روش پژوهش، کتابخانه ای تحلیلی است؛ بدین معنا که داده ها از طریق مطالعه، دسته بندی و تحلیل اسناد، گزارش های علمی و مقاله های داوری شده معتبر در حوزه هوش مصنوعی آموزشی، آموزش فراگیر و فناوری های یادگیری گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، از جمله سامانه های یادگیری تطبیقی، معلمان هوشمند، تحلیل داده های یادگیری، تبدیل گفتار به متن، متن به گفتار و فناوری های کمکی، می توانند محتوای آموزشی، سرعت یادگیری، بازخورد و شیوه ارزشیابی را با نیازها، توانایی ها و شرایط گوناگون یادگیرندگان هماهنگ سازند. این قابلیت ها به ویژه برای دانش آموزان دارای نیازهای ویژه، یادگیرندگان مناطق کم برخوردار و افرادی با تفاوت های زبانی یا فرهنگی، زمینه مشارکت عادلانه تر در آموزش را فراهم می آورد. با این حال، اثربخشی و فراگیری واقعی این فناوری ها وابسته به رعایت اصولی مانند حفاظت از داده های شخصی، شفافیت الگوریتمی، مقابله با سوگیری، دسترسی برابر به زیرساخت دیجیتال و حفظ نقش محوری معلم است (Miao & Holmes، ۲۰۲۳؛ Zawacki-Richter et al.، ۲۰۱۹). نتیجه آن که هوش مصنوعی، در صورت به کارگیری مسئولانه و انسان محور، می تواند از یک ابزار فناورانه صرف فراتر رود و به عاملی برای تقویت عدالت آموزشی، شخصی سازی یادگیری و افزایش اثربخشی آموزش تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش فراگیر ، آموزش اثربخش ، یادگیری شخصی سازی شده ، فناوری آموزشی ، عدالت آموزشی.