چالش های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در کلاس

ورود شتاب آمیز ابزارهای هوش مصنوعی به محیط های آموزشی، اگرچه نویدبخش تحولی عظیم در کیفیت یاددهی و یادگیری است، اما هم زمان با خود انبوهی از چالش های اخلاقی پیچیده و چندلایه را به همراه آورده است که بی توجهی به آن ها می تواند نظام های آموزشی را با بحران های عمیقی در حوزه اعتماد، عدالت و کرامت انسانی مواجه سازد؛ این پژوهش که با هدف بررسی جامع و نظام مند مهم ترین چالش های اخلاقی کاربست هوش مصنوعی در کلاس درس انجام شده است، نشان می دهد که این چالش ها در چهار سطح کلان قابل طبقه بندی هستند که عبارت اند از: چالش های مربوط به حریم خصوصی و امنیت داده های دانش آموزان که به دلیل جمع آوری گسترده اطلاعات حساس و نبود شفافیت در نحوه استفاده از آن ها ایجاد می شوند، چالش های مربوط به سوگیری های الگوریتمی و تبعیض های پنهان که می توانند نابرابری های آموزشی را بازتولید و تشدید نمایند، چالش های مربوط به مسئولیت پذیری و پاسخگویی که در آن مشخص نیست در صورت بروز خطا یا آسیب، چه کسی یا چه نهادی مسئول است و در نهایت، چالش های مربوط به تضعیف نقش انسانی معلم و کاهش تعاملات عاطفی و اجتماعی در کلاس که می تواند به بحران هویت حرفه ای معلمان و اختلال در رشد عاطفی-اجتماعی دانش آموزان بینجامد؛ یافته های این پژوهش بر این نکته تاکید دارد که حل این چالش ها، نیازمند رویکردی چندرشته ای، مشارکت فعال تمام ذی نفعان و تدوین چارچوب های اخلاقی، قانونی و نظارتی شفاف و پویا است و در غیاب چنین چارچوب هایی، هوش مصنوعی در آموزش نه تنها به بهبود کیفیت یادگیری کمک نخواهد کرد، بلکه به منبعی جدید برای ناعدالتی، بی اعتمادی و بحران های تربیتی تبدیل خواهد شد که جبران آسیب های آن سال ها به طول خواهد انجامید.

کلیدواژه ها:

اخلاق در هوش مصنوعی ، حریم خصوصی آموزشی ، سوگیری الگوریتمی ، مسئولیت پذیری ، عدالت آموزشی ، معلمان و فناوری