مدیریت دانش در عصر هوش مصنوعی؛ گذار از دانش سازمانی به هوش سازمانی

ظهور هوش مصنوعی، ماهیت مدیریت دانش و شیوه بهره برداری سازمان ها از منابع دانشی را با تحولاتی بنیادین مواجه ساخته است. در الگوهای سنتی، مدیریت دانش عمدتا بر شناسایی، گردآوری، ذخیره سازی، انتقال و استفاده از دانش سازمانی متمرکز بود؛ اما پیچیدگی محیط کسب وکار، افزایش حجم داده ها و سرعت تغییرات، سازمان ها را به سمت الگوهایی سوق داده است که در آن دانش بتواند به بینش، تصمیم و اقدام هوشمند تبدیل شود. هدف این مقاله، تبیین فرایند گذار از مدیریت دانش سنتی به هوش سازمانی با تاکید بر نقش هوش مصنوعی است. این پژوهش با رویکرد مروری و تحلیلی و با بهره گیری از منابع علمی فارسی و انگلیسی، ابعاد مختلف این تحول را بررسی کرده است. یافته های حاصل از بررسی ادبیات نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق پردازش و تحلیل حجم گسترده داده ها، شناسایی الگوها، تسهیل دسترسی به دانش، پشتیبانی از تصمیم گیری، شخصی سازی یادگیری و تقویت نوآوری می تواند ظرفیت شناختی سازمان را ارتقا دهد. با این حال، تحقق هوش سازمانی صرفا به استقرار فناوری وابسته نیست و عواملی همچون سرمایه انسانی، فرهنگ اشتراک دانش، یادگیری سازمانی، رهبری، ساختار منعطف، کیفیت داده ها، اعتماد، شفافیت و حکمرانی اخلاقی هوش مصنوعی نقش تعیین کننده دارند. بر این اساس، گذار از دانش سازمانی به هوش سازمانی فرایندی تدریجی و چندبعدی است که در آن انسان و فناوری باید به صورت مکمل عمل کنند. نتیجه گیری نشان می دهد سازمان هوشمند سازمانی است که می تواند دانش را به صورت مستمر تولید، ارزیابی، ترکیب و به تصمیم و اقدام تبدیل کند و از نتایج اقدامات خود برای یادگیری و سازگاری آینده بهره گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت دانش ، هوش مصنوعی ، هوش سازمانی ، یادگیری سازمانی