تاثیر آموزش مبتنی بر داستان گویی تعاملی بر رشد تفکر انتقادی و توانایی استدلال دانش آموزان پایه سوم ابتدایی

داستان گویی از شیوه های موثر و جذاب برای ایجاد موقعیت های یادگیری معنادار در دوره ابتدایی است و هنگامی که با مشارکت فعال دانش آموزان همراه شود، می تواند فراتر از انتقال پیام و تقویت مهارت های زبانی، زمینه رشد توانایی های شناختی را نیز فراهم سازد. داستان گویی تعاملی با ایجاد فرصت برای پرسشگری، پیش بینی رویدادها، بررسی رفتار شخصیت ها، مقایسه دیدگاه ها، انتخاب مسیرهای مختلف داستان و ارائه دلیل برای پاسخ ها، دانش آموزان را از شنونده ای منفعل به مشارکت کننده ای فعال در فرایند یادگیری تبدیل می کند. دانش آموزان پایه سوم ابتدایی از نظر رشد شناختی و زبانی در مرحله ای قرار دارند که می توان با استفاده از موقعیت های ملموس، روایت های کوتاه و گفت وگوهای هدایت شده، آنان را به فراتر رفتن از بازگویی مطالب واداشت و به سمت تحلیل، استنتاج و داوری ساده هدایت کرد. در این میان، داستان می تواند محیطی امن و جذاب برای تمرین تفکر فراهم آورد؛ زیرا دانش آموز به جای مواجهه مستقیم با یک مسئله انتزاعی، با موقعیتی روایی و شخصیت هایی روبه رو می شود که تصمیم می گیرند، اشتباه می کنند، با مشکل مواجه می شوند و پیامدهای انتخاب های خود را تجربه می کنند. معلم نیز با طرح پرسش های باز، درخواست دلیل، دعوت به ارائه دیدگاه های متفاوت و اختصاص زمان کافی برای فکر کردن، می تواند فرایند داستان گویی را به فعالیتی شناختی و گفت وگومحور تبدیل کند. شواهد پژوهشی جدید نیز نشان می دهد که داستان گویی تعاملی و گفت وگومحور می تواند زمینه بروز مولفه هایی مانند استدلال، دیدگاه گیری، استنتاج و حل مسئله را در کودکان فراهم کند. بنابراین، استفاده هدفمند از داستان گویی تعاملی در پایه سوم ابتدایی می تواند روشی مناسب برای تقویت تفکر انتقادی و توانایی استدلال باشد؛ مشروط بر آنکه داستان ها متناسب با سطح رشدی دانش آموزان انتخاب و نقش معلم از انتقال دهنده صرف داستان به تسهیل گر گفت وگو و تفکر تغییر یابد.

کلیدواژه ها:

داستان گویی تعاملی ، تفکر انتقادی ، استدلال ، دانش آموزان پایه سوم ابتدایی ، یادگیری فعال