پیش بینی تنظیم هیجان بر اساس مولفه های روان شناسی مثبت گرا و ذهن آگاهی با نقش میانجی انعطاف پذیری شناختی در دانشجویان

هدف: تنظیم هیجان یکی از مولفه های اساسی سلامت روان و سازگاری روان شناختی دانشجویان است و تحت تاثیر عوامل شناختی و روان شناختی متعددی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوی ساختاری رابطه روان شناسی مثبت گرا و ذهن آگاهی با تنظیم هیجان با میانجی گری انعطاف پذیری شناختی در دانشجویان انجام شد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی و مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش را دانشجویان تشکیل دادند که از میان آنان ۳۲۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و در پژوهش شرکت کردند. داده ها با استفاده از ابزارهای سنجش روان شناسی مثبت گرا، ذهن آگاهی، انعطاف پذیری شناختی و تنظیم هیجان گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی، آزمون کولموگروف–اسمیرنوف، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی و مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. برازش مدل با استفاده از شاخص های کای دو به درجه آزادی، GFI، AGFI، CFI، NFI، TLI، RMSEA و SRMR بررسی شد.یافته ها: نتایج نشان داد بین تمامی متغیرهای پژوهش روابط مثبت و معناداری وجود دارد. ضریب همبستگی بین روان شناسی مثبت گرا و تنظیم هیجان ۰/۸۷۸، بین ذهن آگاهی و تنظیم هیجان ۰/۵۴۷ و بین تنظیم هیجان و انعطاف پذیری شناختی ۰/۵۷۰ به دست آمد (۰۱/۰>P). همچنین، روان شناسی مثبت گرا توانست به صورت مثبت و معنادار تنظیم هیجان را پیش بینی کند (β=۰/۸۷۸، ۰۱/۰>P) و حدود ۷۷ درصد از واریانس تنظیم هیجان را تبیین نمود. ذهن آگاهی نیز پیش بینی کننده مثبت و معنادار تنظیم هیجان بود (β=۰/۵۴۷، ۰۱/۰>P) و حدود ۳۰ درصد از واریانس آن را تبیین کرد. همچنین، تنظیم هیجان پیش بینی کننده مثبت و معنادار انعطاف پذیری شناختی بود (β=۰/۵۷۰، ۰۱/۰>P) و ۳۲/۵ درصد از واریانس انعطاف پذیری شناختی را تبیین نمود. نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار است؛ به گونه ای که نسبت کای دو به درجه آزادی برابر با ۱/۹۰، CFI=۰/۹۵، TLI=۰/۹۴، GFI=۰/۹۱، RMSEA=۰/۰۴۸ و SRMR=۰/۰۵۲ به دست آمد. همچنین، مدل های مربوط به نقش میانجی انعطاف پذیری شناختی در رابطه روان شناسی مثبت گرا و ذهن آگاهی با تنظیم هیجان نیز برازش مطلوبی نشان دادند.نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد روان شناسی مثبت گرا و ذهن آگاهی با تنظیم هیجان دانشجویان رابطه مثبت و معناداری دارند و انعطاف پذیری شناختی در تبیین این روابط نقش مهمی ایفا می کند. به نظر می رسد تقویت منابع روان شناختی مثبت، افزایش ذهن آگاهی و ارتقای انعطاف پذیری شناختی می تواند زمینه بهبود توانایی تنظیم هیجان و سازگاری روان شناختی دانشجویان را فراهم کند. بر این اساس، توجه به این مولفه ها در برنامه های پیشگیرانه، آموزشی و مشاوره ای دانشگاه ها می تواند در ارتقای سلامت روان و توانمندی های هیجانی دانشجویان موثر باشد.

کلیدواژه ها:

روان شناسی مثبت گرا ، ذهن آگاهی ، انعطاف پذیری شناختی ، تنظیم هیجان ، دانشجویان ، مدل یابی معادلات ساختاری.