بررسی تاثیر محلول پاشی نیتروژن بر صفات مورفولوژیک و عملکرد دانه ارزن معمولی(Panicum Meliacium) در شرایط تنش رطوبتی

به منظور بررسی اثر محلول پاشی نیتروژن در شرایط تنش خشکی بر عملکرد دانه و برخی ویژگیهای زراعی ارزن معمولی، در سال ۱۳۹۳، آزمایشی در قالب طرح کرتهای خرد شده بر پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند به اجرا درآمد. عامل اصلی آبیاری در سه سطح( I۳,I۲, I۱ به ترتیب۲۰۰،۳۰۰ و ۱۰۰ میلی متر تبخیر تجمعی) بر اساس میزان تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A و عامل فرعی سطوح نیتروژن در چهار سطح(N۲, N۱ N۴, N۳,به ترتیب معادل شاهد، محلول پاشی نیتروژن، نیتروژن جامد و محلول پاشی+نیتروژن جامد) بود. صفات انداره گیری شده در این آزمایش ارتفاع بوته، تعداد برگ در ساقه اصلی، طول دم گل آذین، طول پانیکول، قطر ساقه، عملکرد دانه، وزن خشک خوشه ها، وزن خشک ساقه و برگ، شاخص برداشت دانه در خوشه، شاخص برداشت دانه در بوته و شاخص برداشت خوشه در بوته بود. نتایج نشان داد با اعمال تنش کم آبی نسبت به تیمار بدون تنش عملکرد دانه، وزن خشک خوشه ها، ، تعداد برگ در ساقه، طول دم گل آذین و ارتفاع بوته به ترتیب۲۳، ۲۹، ۱۲، ۴۶و ۳۹ درصد کاهش یافت. محلول پاشی نیتروژن نیز وزن خشک ساقه و برگ، تعداد برگ در ساقه اصلی و وزن هزار دانه را به ترتیب ۴۵، ۶ و ۲۲ درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. مقایسات میانگین هم نشان داد طول دم گل آذین و ارتفاع بوته نیز تحت تاثیر آبیاری و محلول پاشی نیتروژن و اثر متقابل دو فاکتور تفاوت معنی داری را نشان داد. همچنین بهترین عملکرد دانه در تیمار آبیاری بدون تنش و محلول پاشی نیتروژن حاصل شد. به طور کلی نتایج نشان داد که در شرایط این تحقیق، استفاده از تیمار آبیاری پس از ۱۰۰ میلی متر تبخیر تجمعی و محلول پاشی نیتروژن و جامد پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

ارزن معمولی ، تنش رطوبتی ، محلول پاشی نیتروژن ، خصوصیات مورفولوژیک ، عملکرد دانه