بررسی تطبیقی الگوهای نوین مدیریت کلاس درس (مبتنی بر نظریه انتخاب گلاسر و یادگیری همیارانه) بر انگیزش پیشرفت دانش آموزان

مدیریت اثربخش کلاس درس از ارکان بنیادین دستیابی به اهداف آموزشی و ارتقای انگیزش یادگیرندگان در تمامی مقاطع تحصیلی است. گذار از رویکردهای سنتی معلم محور و کنترل بیرونی به سمت الگوهای نوین روان شناختی و تعاملی، ضرورتی اجتناب ناپذیر در نظام های نوین آموزشی محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی دو الگوی نوین مدیریت کلاس درس، یعنی «مدیریت راهبرانه مبتنی بر نظریه انتخاب ویلیام گلاسر» و «الگوی یادگیری همیارانه (تعاملی)»، و تحلیل تاثیر هر یک بر انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به انجام رسیده است. این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و با روش مرور نظام مند اسنادی و سنتز پژوهش های پیشین تدوین گردیده است. یافته های تطبیقی نشان می دهد که الگوی گلاسر با تاکید بر ارضای پنج نیاز بنیادین روان شناختی (بقا، عشق و تعلق، قدرت و شایستگی، آزادی و تفریح) و حذف کنترل بیرونی، خودتنظیمی و مسئولیت پذیری درونی دانش آموز را تقویت می کند؛ در حالی که الگوی یادگیری همیارانه با تکیه بر وابستگی مثبت متقابل، مسئولیت فردی و تعامل چهره به چهره، بستر ارتقای انگیزش از طریق تعاملات اجتماعی سازنده را فراهم می سازد. سنتز این دو الگو نشان دهنده هم پوشانی و هم افزایی بالا در کاهش رفتارهای نامطلوب، افزایش خودکارآمدی و رشد چشمگیر انگیزش پیشرفت در فراگیران است. در پایان، چارچوبی کاربردی جهت تلفیق این دو رویکرد برای معلمان در تمام پایه های تحصیلی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس درس ، نظریه انتخاب ، ویلیام گلاسر ، یادگیری همیارانه ، انگیزش پیشرفت تحصیلی ، نیازهای روان شناختی