تبیین مدل ساختاری رابطه بین دینداری و بهزیستی روان شناختی با نقش میانجی تاب آوری اجتماعی و خودکارآمدی در نوجوانان

پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل ساختاری رابطه بین دینداری و بهزیستی روان شناختی با نقش میانجی تاب آوری اجتماعی و خودکارآمدی در نوجوانان انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف بنیادی، و از نظر ماهیت داده ها کمی و از نوع توصیفی-همبستگی (مدل یابی معادلات ساختاری) بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر مقاطع متوسطه اول و دوم شهر شاهرود در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که از میان آنان ۳۲۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های دینداری کلارک و استارک (۱۹۶۵)، بهزیستی روان شناختی ریف (۲۰۰۲)، تاب آوری کانر-دیویدسون (۲۰۰۳) و خودکارآمدی تحصیلی جینک و مورگان (۱۹۹۹) بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (مدل یابی معادلات ساختاری و آزمون سوبل) توسط نرم افزارهای SPSS و Smart PLS تحلیل شدند. نتایج حاصل از تحلیل مدل نشان داد که دینداری دارای اثر مستقیم و مثبت بر بهزیستی روان شناختی نوجوانان است (۰/۵۹۸=β، ۰/۰۰۱=p). همچنین نتایج نشان داد که تاب آوری اجتماعی (۰/۱۳۲=اثر غیرمستقیم، ۰/۰۰۱=p) و خودکارآمدی (۰/۱۶۴=اثر غیرمستقیم، ۰/۰۰۱=p) هر کدام به صورت جداگانه و در مدل کلی (۰/۳۱۵=اثر غیرمستقیم، ۰/۰۰۱=p) نقش میانجی معناداری در رابطه بین دینداری و بهزیستی روان شناختی ایفا می کنند. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که دینداری نه تنها به طور مستقیم، بلکه از طریق تقویت سازوکارهای درونی (خودکارآمدی) و بیرونی (تاب آوری اجتماعی)، به ارتقای بهزیستی روان شناختی نوجوانان کمک می کند. بنابراین، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی و مشاوره ای مدارس با محوریت ارتقای مهارت های خودکارآمدی و تاب آوری اجتماعی نوجوانان، با رویکردی مبتنی بر ارزش های معنوی و دینی، طراحی و اجرا گردد.

کلیدواژه ها:

دینداری ، بهزیستی روان شناختی ، تاب آوری اجتماعی ، خودکارآمدی ، نوجوانان