رابطه استرس والدینی و مشکلات رفتاری نوجوانان با هویت دینی : نقش میانجی والدگری معنوی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه استرس والدینی و مشکلات رفتاری نوجوانان با هویت دینی، با تاکید بر نقش میانجی والدگری معنوی، انجام شد.این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی بود که با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر هرسین در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ تشکیل دادند که از میان آنان، ۲۵۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استرس والدینی آبدین (۱۹۹۵)، پرسشنامه مشکلات رفتاری نوجوانان کوای و پترسون (۱۹۸۷)، پرسشنامه هویت دینی راه پیما (۱۳۹۲) و پرسشنامه والدگری معنوی گرنکویست (۱۹۹۸) استفاده شد.داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی و نرم افزار SmartPLS برای ارزیابی مدل اندازه گیری، مدل ساختاری و آزمون روابط مستقیم و غیرمستقیم تحلیل شدندنتایج نشان داد استرس والدینی رابطه منفی و معناداری با هویت دینی نوجوانان دارد و ضریب مسیر این رابطه برابر ۱۰۸/۰=β به دست آمد. همچنین، مشکلات رفتاری نوجوانان رابطه منفی و معناداری با هویت دینی داشت و ضریب مسیر آن برابر با ۸۰۸/۰=β بود. افزون بر این، والدگری معنوی در رابطه میان استرس والدینی و هویت دینی نقش میانجی معناداری ایفا کرد و اثر غیرمستقیم این مسیر برابر با ۲۰۷/۰=β به دست آمد. همچنین، نقش میانجی والدگری معنوی در رابطه میان مشکلات رفتاری و هویت دینی تایید شد و اثر غیرمستقیم این مسیر برابر با ۶۶۵/۰=β به بود. درمجموع، هر چهار فرضیه پژوهش تایید شدند.بر اساس یافته های پژوهش، افزایش استرس والدینی و مشکلات رفتاری نوجوانان با کاهش هویت دینی آنان همراه است؛ درحالی که والدگری معنوی می تواند به عنوان سازوکاری مهم، این روابط را تبیین کند. بنابراین، کاهش استرس والدینی، پیشگیری و اصلاح مشکلات رفتاری نوجوانان و تقویت مهارت های والدگری معنوی می تواند در ارتقای هویت دینی آنان موثر باشد. بر این اساس، طراحی برنامه های آموزشی و مشاوره ای خانواده محور در مدارس و مراکز مشاوره، با تاکید بر ارتباط موثر والد فرزند، الگوسازی اخلاقی و معنوی، گفت وگوی دینی و مدیریت استرس والدینی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

استرس والدینی ، مشکلات رفتاری ، هویت دینی ، والدگری معنوی ، نوجوانان