تاثیر مهارت های ارتباطی معلمان بر انگیزش تحصیلی و مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یاددهی-یادگیری

مهارت های ارتباطی معلمان یکی از مولفه های بنیادین کیفیت فرایند آموزش و یادگیری محسوب می شود و می تواند از طریق شکل دهی به تعاملات مثبت، ایجاد فضای حمایتگر و تقویت احساس تعلق و شایستگی، بر نگرش و رفتارهای یادگیری دانش آموزان اثرگذار باشد. در محیط های آموزشی، کیفیت ارتباط میان معلم و دانش آموز صرفا به انتقال پیام های آموزشی محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از فرایندهای کلامی و غیرکلامی، گوش دادن فعال، همدلی، بازخورد سازنده، وضوح پیام، مدیریت تعارض و توانایی ایجاد تعامل دوسویه را دربرمی گیرد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر مهارت های ارتباطی معلمان بر انگیزش تحصیلی و مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری است. این پژوهش با رویکرد کمی و در قالب طرح توصیفی همبستگی قابل اجراست و جامعه آماری آن را دانش آموزان دوره متوسطه و معلمان مدارس تشکیل می دهند. در چارچوب نظری پژوهش، فرض بر این است که افزایش کیفیت مهارت های ارتباطی معلمان با افزایش انگیزش درونی و بیرونی دانش آموزان، ارتقای مشارکت رفتاری، شناختی و عاطفی آنان و در نهایت بهبود کیفیت تجربه یادگیری همراه است. همچنین، مشارکت فعال دانش آموزان به عنوان یکی از پیامدهای مهم تعامل موثر معلم دانش آموز مورد توجه قرار می گیرد. انتظار می رود نتایج پژوهش نشان دهد که مولفه هایی همچون گوش دادن فعال، همدلی، بازخورد موثر، ارتباط شفاف، احترام متقابل و توانایی برقراری ارتباط دوسویه، نقش معناداری در پیش بینی انگیزش تحصیلی و مشارکت فعال دانش آموزان دارند. یافته های احتمالی این پژوهش می تواند برای برنامه ریزان آموزشی، مدیران مدارس و مراکز تربیت معلم در طراحی دوره های توانمندسازی حرفه ای معلمان و تقویت شایستگی های ارتباطی آنان مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس، توجه نظام مند به مهارت های ارتباطی معلمان می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر برای حرکت از آموزش انتقال محور به یادگیری تعاملی، دانش آموزمحور و مشارکت محور مطرح شود.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی معلمان ، انگیزش تحصیلی ، مشارکت فعال ، فرایند یادگیری ، تعامل معلم و دانش آموز ، ارتباط آموزشی