نقش آموزش مشارکتی در نهادینه سازی رفتارهای نوع دوستانه و همدلی در دانش آموزان

مقدمه و هدف: نظام های آموزشی نوین علاوه بر ابعاد شناختی و علمی، بر پرورش ابعاد اخلاقی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان تاکید دارند. رفتارهای نوع دوستانه (Altruistic Behaviors) و مهارت همدلی (Empathy) از ارکان بنیادین سلامت روان فردی و همبستگی اجتماعی به شمار می روند. روش های سنتی و فردمحور اغلب بسترساز رقابت های ناسالم و فردگرایی هستند؛ در حالی که رویکرد یادگیری مشارکتی (Cooperative Learning) بستری تعاملی برای تجربه زیسته رفتارهای یاری رسان فراهم می کند. هدف این پژوهش، تبیین نقش و سازوکارهای آموزش مشارکتی در نهادینه سازی رفتارهای نوع دوستانه و رشد همدلی در میان دانش آموزان است.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد سنتز پژوهی و استنادی است که با بررسی الگوهای یادگیری مشارکتی، نظریه های روان شناسی اجتماعی و تربیتی و تحلیل تجارب آموزشی معاصر تدوین شده است.یافته ها: تحلیل شواهد و نظریه ها نشان می دهد که ساختار یادگیری مشارکتی از طریق پنج مولفه کلیدی «همبستگی مثبت»، «تعامل چهره به چهره سازنده»، «مسئولیت پذیری فردی و گروهی»، «مهارت های اجتماعی و بین فردی» و «پردازش گروهی»، زمینه را برای کاهش خودمحوری، تقویت دیدگاه گیری (توانایی دیدن موقعیت از چشم دیگری) و تقویت رفتارهای یاری رسان خودجوش فراهم می سازد.نتیجه گیری: آموزش مشارکتی صرفا یک ابزار تدریس نیست، بلکه یک خرده فرهنگ تربیتی درون کلاسی است که با دگرگونی محیط رقابتی به محیط همکاری، اخلاق مراقبت، احساس مسئولیت در قبال دیگری و رفتارهای دگرخواهانه را در شخصیت دانش آموزان پایدار و درونی می سازد.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، رفتارهای نوع دوستانه ، همدلی ، سازگاری اجتماعی ، تربیت اخلاقی ، دانش آموزان.