راهکارهای علمی و نوین برای ازدواج موفق در جامعه معاصر: ارائه مدل پنج لایه پایداری و سرمایه رابطه ای

ازدواج یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی و روابط بلندمدت انسانی است که کیفیت آن نه تنها به انتخاب اولیه همسر، بلکه به توانایی زوجین برای برقراری ارتباط، مدیریت تعارض، تنظیم مسئولیت ها، حفظ صمیمیت و سازگاری با تغییرات چرخه زندگی وابسته است. در جامعه معاصر، تحول در ساختار خانواده، افزایش مشارکت اقتصادی و آموزشی زنان، تغییر الگوهای اشتغال، فشارهای اقتصادی، گسترش فناوری های ارتباطی و افزایش اهمیت حریم خصوصی و استقلال فردی، الگوی سنتی زندگی مشترک را با چالش های جدیدی مواجه کرده است. بر این اساس، تقلیل ازدواج موفق به «انتخاب همسر مناسب» نمی تواند تمام فرایند پایداری رابطه را توضیح دهد.پژوهش حاضر با هدف ارائه یک چارچوب مفهومی تلفیقی برای تبیین پایداری ازدواج، با روش مروری تحلیلی و سنتز مفهومی انجام شده است. منابع فارسی در حوزه انتخاب همسر، تناسب، مهارت های زندگی خانوادگی، محبت و رفتار زوجین، در کنار مطالعات تجربی بین المللی درباره آموزش رابطه، ارتباط زوجین، فناوری، تقسیم کار خانگی و قدردانی، تحلیل و تلفیق شدند. بر اساس این سنتز، «مدل پنج لایه پایداری ازدواج» شامل پنج لایه پیشنهاد می شود: ۱) انتخاب و تناسب آگاهانه، ۲) سواد ارتباطی و عاطفی، ۳) مدیریت تعارض و ترمیم، ۴) عدالت، مشارکت و مسئولیت مشترک، و ۵) مراقبت، صمیمیت و بازسازی مستمر. در مدل پیشنهادی، «سرمایه رابطه ای» به عنوان یک سازوکار میانجی شامل اعتماد، حمایت، قدردانی، تجربه های مثبت و خاطرات مشترک در نظر گرفته می شود که می تواند ظرفیت رابطه برای مواجهه با فشارها و بازگشت پس از تعارض را افزایش دهد. همچنین، مفهوم «قرارداد زنده ازدواج» برای توضیح ضرورت بازنگری مستمر توافق های زوجین درباره نقش ها، اقتصاد، فناوری، خانواده و سبک زندگی پیشنهاد شده است. نوآوری پژوهش در انتقال تمرکز از «انتخاب فرد مناسب» به «توانایی ساختن و بازسازی رابطه»، تلفیق ادبیات کلاسیک انتخاب همسر با مسائل معاصر مانند مرزبندی دیجیتال و عدالت ادراک شده، و ارائه یک مدل قابل عملیاتی سازی برای پژوهش های تجربی آینده است. در پایان، ابعاد مدل و گویه های پیشنهادی برای طراحی یک ابزار اولیه سنجش ارائه می شوند.

کلیدواژه ها:

ازدواج موفق ، انتخاب همسر ، رضایت زناشویی ، مهارت ارتباطی ، مدیریت تعارض ، سرمایه رابطه ای ، عدالت زناشویی ، مرزبندی دیجیتال ، پایداری ازدواج ، آموزش پیش از ازدواج