ارزیابی کارآمدی ضوابط تامین پارکینگ در واحدهای مسکونی و تاثیر آن بر الگوی توسعه کالبدی شهر

ضوابط تامین پارکینگ در واحدهای مسکونی، به عنوان یکی از مهم ترین و تاثیرگذارترین ابزارهای تنظیم گری در نظام برنامه ریزی شهری، نقشی تعیین کننده در شکل گیری الگوی توسعه کالبدی شهرها ایفا می کنند. این ضوابط که عمدتا به صورت حداقل های الزامی برای احداث فضای پارکینگ در کنار هر واحد مسکونی تدوین شده اند، در چند دهه اخیر به یکی از موضوعات بحث برانگیز در حوزه برنامه ریزی شهری و سیاست گذاری مسکن تبدیل شده اند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارآمدی ضوابط تامین پارکینگ در واحدهای مسکونی و بررسی تاثیر آن بر الگوی توسعه کالبدی شهر نگاشته شده است. این مقاله با بهره گیری از رویکرد مروری و با استناد به مطالعات تجربی، مدل سازی های برنامه ریزی و مشاهدات میدانی معتبر، به تحلیل ابعاد مختلف این موضوع شامل مبانی نظری و پیشینه تاریخی ضوابط پارکینگ، رابطه بین حداقل های پارکینگ و تراکم مسکونی، تاثیر بر هزینه های ساخت و قیمت مسکن، نقش در گسترش افقی و پراکنده رویی شهری، پیامدهای ناشی از عرضه مازاد پارکینگ، و روندهای نوین در اصلاح این ضوابط می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که حداقل های پارکینگ در بسیاری از موارد به عرضه ای فراتر از تقاضای واقعی منجر می شوند و این عرضه مازاد، ضمن افزایش قابل توجه هزینه های ساخت و قیمت مسکن، تراکم ساختمانی را کاهش داده، توسعه میان افزایی را با مانع مواجه می سازد و به گسترش افقی و پراکنده رویی شهری دامن می زند. در پایان مقاله، پیشنهادهایی برای اصلاح ضوابط تامین پارکینگ در جهت افزایش کارآمدی و هم سوسازی با اهداف توسعه شهری پایدار ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

ضوابط تامین پارکینگ ، حداقل پارکینگ ، توسعه کالبدی شهر ، تراکم مسکونی