تحلیل تعهدات دولت ها در پیشگیری و مقابله با تغییرات اقلیمی در پرتو حقوق بین الملل عمومی

این پژوهش با هدف تحلیل تعهدات دولت ها در پیشگیری و مقابله با تغییرات اقلیمی در پرتو حقوق بین الملل عمومی و بررسی مبانی، قلمرو و ضمانت اجرای این تعهدات انجام گرفت. روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی و با رویکرد مروری نظام مند بر متون تخصصی، اسناد معاهداتی و رویه های قضایی بین المللی و ملی به اجرا درآمد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تعهدات اقلیمی دولت ها منظومه ای چندوجهی مشتمل بر تکالیف ماهوی در کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و استانداردهای مراقبت مقتضی، تکالیف مبتنی بر اصول پیشگیری و احتیاط، و تکالیف شکلی متمرکز بر شفافیت، ارزیابی اثرات زیست محیطی و جلب مشارکت عمومی است؛ همچنین حقوق نرم با پر کردن شکاف های معاهداتی، در حال تبدیل به قواعد عرفی الزام آور است. بحث و نتیجه گیری پژوهش بیانگر آن است که گذار از حاکمیت محوری سنتی به مسئولیت جمعی بین المللی، بستر لازم را برای پیوند میان حقوق بین الملل و نظام های حقوقی داخلی فراهم آورده است؛ به گونه ای که قصور یا سوءمدیریت در خط مشی گذاری اقلیمی می تواند مسئولیت مدنی و بین المللی دولت ها را در پی داشته باشد و ضمانت اجرای تعهدات را بر مبانی مدرنی همچون نظریه خطر و جبران کامل خسارت زیست محیطی استوار سازد. بنابراین، انسجام بخشی به مقررات، تمرکززدایی اداری و هم افزایی با سازمان های مردم نهاد، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تحقق توسعه پایدار اقلیمی به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، تعهدات دولت ها ، اصل پیشگیری ، حقوق بین الملل عمومی