بررسی روایی همزمان و ویژگی های روان سنجی مقیاس سنجش اضطراب جدایی هان (فرم والدین) با استفاده از مقیاس اضطراب کودکان پیش دبستانی اسپنس

پژوهش حاضر با هدف بررسی روایی همزمان و ویژگی های روان سنجی فرم والدین مقیاس سنجش اضطراب جدایی هان (۲۰۰۳) در کودکان ۴ تا ۶ ساله مهدکودک ها و پیش دبستانی های شهر تهران انجام شد. مقیاس سنجش اضطراب جدایی هان ابزاری ۳۴ ماده ای است که بر اساس ملاک های تشخیصی DSM-IV-TR طراحی شده و دارای چهار زیرمقیاس اصلی شامل ترس از تنها ماندن، ترس از رها شدن، ترس از بیماری جسمی و نگرانی درباره رویدادهای خطرناک به همراه دو زیرمقیاس پژوهشی فراوانی رویدادهای خطرناک و فهرست نشانه های امنیت است. نمونه پژوهش شامل ۲۰۰ کودک ۴ تا ۶ ساله به همراه مادرانشان بود که از طریق نمونه گیری خوشه ای هدفمند از ۹ منطقه شهر تهران انتخاب شدند. مادران این کودکان به طور همزمان به دو پرسشنامه شامل مقیاس سنجش اضطراب جدایی هان و مقیاس اضطراب کودکان پیش دبستانی اسپنس (۲۰۰۱) پاسخ دادند. به منظور بررسی روایی همزمان از ضریب همبستگی پیرسون بین نمرات دو مقیاس استفاده شد. همچنین به منظور بررسی همسانی درونی مقیاس از ضریب آلفای کرونباخ و برای بررسی روایی سازه از تحلیل عاملی اکتشافی به روش مولفه های اصلی با چرخش واریماکس و تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. نتایج نشان داد که ضریب آلفای کرونباخ کل مقیاس ۰/۹۸۱ و ضرایب آلفای زیرمقیاس ها بین ۰/۴۸ تا ۰/۸۵ است. تحلیل عاملی اکتشافی با شاخص KMO برابر ۰/۹۴۷ و آزمون کرویت بارتلت معنادار (p<۰/۰۰۱) پنج عامل استخراج کرد که ۵۵/۹۳ درصد واریانس کل را تبیین می کنند. تحلیل عاملی تاییدی ساختار چهار عاملی مقیاس را مورد تایید قرار داد. روایی همزمان از طریق همبستگی مثبت و معنادار بین نمرات مقیاس هان و مقیاس اسپنس تایید شد. همچنین تفاوت معناداری بین عملکرد مقیاس در دختران و پسران مشاهده نشد. یافته ها حاکی از آن است که فرم والدین مقیاس سنجش اضطراب جدایی هان از ویژگی های روان سنجی مطلوبی شامل اعتبار و روایی مناسب برای سنجش اضطراب جدایی در کودکان ۴ تا ۶ سال ایرانی برخوردار است و می توان از آن به عنوان ابزاری معتبر برای غربالگری و تشخیص بالینی استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

ویژگی های روان سنجی ، مقیاس سنجش اضطراب جدایی هان ، مقیاس اضطراب کودکان پیش دبستانی اسپنس ، روایی همزمان ، اعتبار ، تحلیل عاملی ، کودکان پیش دبستانی