هوش هیجانی معلم و جو عاطفی کلاس: یک مطالعه کیفی

هوش هیجانی معلم به عنوان یکی از مولفه های اساسی شایستگی حرفه ای در عصر حاضر، نقشی تعیین کننده در شکل دهی به جو عاطفی کلاس درس ایفا می کند. این مقاله با رویکرد کیفی و با هدف واکاوی تجارب زیسته معلمان در زمینه چگونگی تاثیر هوش هیجانی آنان بر جو عاطفی کلاس به نگارش درآمده است. بر اساس مرور نظام مند پژوهش های کیفی انجام شده در این حوزه، هوش هیجانی معلم از مسیرهای متعددی بر جو عاطفی کلاس تاثیر می گذارد: نظارت مستمر بر هیجانات کلاس، ابراز همدلی در پاسخ به شکایت های دانش آموزان، اشتیاق به موضوع تدریس، استفاده از راهبردهای خودتنظیمی هیجانی در مواجهه با رفتارهای چالش برانگیز، به کارگیری راهبردهای غیرتنبیهی در مدیریت کلاس، و ایجاد روابط مبتنی بر دانش آموزمحوری به جای خودمحوری. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش هیجانی معلم، که در چارچوب نظریه گلمن شامل خودآگاهی، خودتنظیمی، انگیزش، همدلی و مهارت های اجتماعی است، به طور مستقیم و غیرمستقیم کیفیت روابط بین فردی در کلاس، میزان امنیت روانی دانش آموزان، و در نهایت، اثربخشی فرآیند یاددهی-یادگیری را تعیین می کند. این مقاله با ارائه یک چارچوب مفهومی برگرفته از پژوهش های کیفی معتبر، به تبیین ابعاد مختلف این رابطه پرداخته و بر ضرورت گنجاندن آموزش هوش هیجانی در برنامه های تربیت معلم و توسعه حرفه ای تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی معلم ، جو عاطفی کلاس ، مطالعه کیفی ، خودتنظیمی هیجانی ، همدلی