«تابستان، حیاط مدرسه تعلیم و تربیت» ؛ نقش فراغت تابستانی در شکل گیری شخصیت های رفتاری دانش آموزان

تابستان به عنوان یک دوره سه ماهه تعطیلی از ساختار منظم مدرسه، فضایی منحصربه فرد برای شکل گیری شخصیت رفتاری دانش آموزان فراهم می آورد که در ادبیات پژوهشی کمتر به آن پرداخته شده است. هدف: این مطالعه مروری با هدف بررسی نقش فراغت تابستانی در شکل گیری شخصیت های رفتاری دانش آموزان بر اساس شواهد پژوهشی و چارچوب های نظری معتبر انجام شد. روش ها: این مقاله مروری با جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر از جمله PubMed، Scopus، Web of Science، ERIC و Google Scholar با استفاده از کلیدواژه های مرتبط با تعطیلات تابستانی، فراغت، برنامه های تابستانی، رشد شخصیت و رفتار دانش آموزان انجام شد. مطالعات مروری نظام مند، فراتحلیل ها و پژوهش های تجربی منتشر شده تا سال ۲۰۲۶ مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: شواهد نشان می دهد که تابستان به عنوان یک «حیاط مدرسه تعلیم و تربیت» عمل می کند که در آن دانش آموزان هم با فرصت های رشد (از طریق برنامه های تابستانی ساختاریافته، اردوها و تجارب طبیعت محور) و هم با چالش های رفتاری (از طریق کاهش نظم ساختاری، افزایش زمان صفحه نمایش و کاهش نظارت) مواجه می شوند. برنامه های تابستانی ساختاریافته تاثیر مثبت معناداری بر مهارت های اجتماعی-هیجانی، خودپنداره، اعتمادبه نفس و مهارت های اجتماعی دانش آموزان دارند، در حالی که فقدان ساختار در تابستان می تواند به افزایش رفتارهای برون ریزانه، کاهش نظم خوابی و مشکلات تنظیم هیجانی منجر شود. نتیجه گیری: تابستان نه تنها یک دوره استراحت از تحصیل، بلکه یک عرصه حیاتی برای تعلیم و تربیت غیررسمی و شکل گیری شخصیت رفتاری دانش آموزان است که توجه آگاهانه والدین، مربیان و سیاست گذاران آموزشی را می طلبد.

کلیدواژه ها:

فراغت تابستانی ، تعطیلات تابستانی ، شخصیت رفتاری ، رشد اجتماعی-هیجانی