نقش بازی های بومی محلی و آیین های فرهنگی استان قزوین در تحول مهارت های اجتماعی هیجانی کودکان: یک مطالعه مروری

دوره پیش دبستانی به عنوان حساس ترین بازه رشد روانی اجتماعی کودک شناخته می شود و بستر فرهنگی ای که کودک در آن رشد می یابد، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری مهارت های اجتماعی هیجانی او دارد. با وجود این، در برنامه های آموزشی پیش دبستانی ایران، ظرفیت های فرهنگ بومی مناطق مختلف از جمله استان قزوین کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر مرور نظام مند مطالعات موجود درباره نقش بازی های بومی محلی، آیین ها و جشن های فرهنگی استان قزوین در تحول مهارت های اجتماعی هیجانی کودکان پیش دبستانی و ارائه جمع بندی تحلیلی از یافته های این حوزه است. در این مطالعه، با روش مرور نظام مند، پایگاه های اطلاعاتی مگیران، نورمگز، پرتال جامع علوم انسانی، SID، Google Scholar و ScienceDirect در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۳ (۲۰۰۶ تا ۲۰۲۴ میلادی) با کلیدواژه های بازی بومی، فرهنگ محلی، آموزش پیش دبستانی و مهارت اجتماعی هیجانی جست وجو شد و از میان ۴۴ منبع اولیه، ۱۹ مطالعه واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته ها نشان داد بازی هایی نظیر هفت سنگ، چوب بازی، الک دولک محلی و آیین هایی مانند چهارشنبه سوری و سیزده به در در بستر خانواده و اجتماع محلی قزوین، زمینه تمرین همکاری، خودتنظیمی هیجانی، مذاکره و حل تعارض را برای کودکان فراهم می کنند. همچنین مشخص شد کودکانی که در معرض این فعالیت های بومی قرار داشته اند، در مقیاس های همدلی و رفتار اجتماعی مثبت نمرات بالاتری کسب کرده اند. نتایج این مرور بر ضرورت تلفیق آموزه های فرهنگ بومی قزوین در برنامه درسی رسمی پیش دبستانی و طراحی بسته های آموزشی مبتنی بر بازی های محلی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

آموزش پیش دبستانی ، فرهنگ بومی ، بازی های محلی ، مهارت های اجتماعی هیجانی ، استان قزوین