مروری بر رویکردهای مشاوره ای برای مدیریت استفاده ناسازگارانه از تلفن همراه در دانش آموزان

استفاده گسترده از تلفن های هوشمند در میان دانش آموزان، علاوه بر ایجاد فرصت های آموزشی و ارتباطی، استفاده ناسازگارانه از این فناوری را به یکی از چالش های مهم سلامت روان و نظام آموزشی تبدیل کرده است. این پدیده با پیامدهایی مانند افت عملکرد تحصیلی، کاهش توجه و تمرکز، اختلال در تنظیم هیجان، مشکلات خواب، اضطراب، افسردگی و تضعیف روابط اجتماعی و خانوادگی همراه است. پژوهش حاضر با هدف مرور و تحلیل رویکردهای مشاوره ای موثر در مدیریت استفاده ناسازگارانه از تلفن همراه در دانش آموزان انجام شد. این پژوهش از نوع مروری و با رویکرد توصیفی–تحلیلی است و اطلاعات آن از بررسی منابع معتبر فارسی و انگلیسی گردآوری شد. یافته ها نشان داد که استفاده ناسازگارانه از تلفن همراه پدیده ای چندبعدی است که عوامل شناختی، هیجانی، رفتاری، خانوادگی و اجتماعی در شکل گیری آن نقش دارند. همچنین، درمان شناختی–رفتاری بیشترین پشتوانه پژوهشی را در کاهش این رفتار دارد و رویکردهایی مانند درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، ذهن آگاهی، مصاحبه انگیزشی، درمان راه حل محور، آموزش مهارت های خودتنظیمی و مداخلات خانواده محور نیز در بهبود تنظیم هیجان، افزایش خودکنترلی و کاهش وابستگی به تلفن همراه موثر هستند. در مجموع، شواهد نشان می دهد که مداخلات تلفیقی با تمرکز هم زمان بر ابعاد فردی، خانوادگی و مدرسه ای، اثربخشی بیشتری نسبت به رویکردهای منفرد دارند. بنابراین، بهره گیری از برنامه های مشاوره ای مبتنی بر شواهد، آموزش مهارت های خودتنظیمی، ارتقای سواد دیجیتال و مشارکت فعال خانواده می تواند نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت استفاده ناسازگارانه از تلفن همراه در دانش آموزان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

رویکردهای مشاوره ای ، مدیریت ، استفاده ناسازگارانه از تلفن همراه ، دانش آموزان