دروس معارف و عربی به مثابه ی سرمایه های فرهنگی و هویتی نسل نوجوان: تحلیل نقش آن ها در شکل گیری هویت چندلایه

مقاله حاضر با هدف واکاوی کارکرد هویت بخش دو حوزه درسی معارف اسلامی و زبان عربی در میان نسل نوجوان، به نگارش درآمده است. چارچوب نظری این پژوهش بر مفهوم سرمایه فرهنگی بوردیو و نظریه هویت بازاندیشانه گیدنز استوار است و کوشش میشود تا نشان داده شود که این دو درس، فراتر از کارکرد انتقال اطلاعات، به مثابه منابعی معنابخش برای ساخت هویتی چندلایه عمل میکنند. روش پژوهش، ترکیبی از تحلیل مفهومی و مشاهده تجربی تعاملات کلاسی و فراکلاسی نوجوانان است که از میان گفت وگوهای گروهی و بررسی متون تولیدشده توسط آنها گردآوری شده است. یافته ها نشان میدهد که ۷۲ درصد از نوجوانان، این درس ها را در ابتدا صرفا درسی حفظی تلقی میکنند، اما پس از تدریس پرسش محور، این نسبت به ۳۴ درصد کاهش می یابد و هم زمان شاخص تعلق هویتی از ۴۱ به ۷۸ درصد ارتقا پیدا میکند. با این حال، تقلیل آنها به محفوظات صرف، به شدت از ظرفیت هویت سازی آنها میکاهد. در نهایت، مقاله بر ضرورت بازتعریف روش شناختی این درس ها به مثابه عرصه ای برای تمرین هویت سازی پویا تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

معارف اسلامی ، آموزش عربی ، سرمایه فرهنگی ، خانواده ، هویت دینی ، هویت ملی ، هویت فرهنگی ، هویت چندلایه ، شبکه های اجتماعی ، جهت گیری ارتباطی خانواده ، نگرش به یادگیری ، سواد رسانه ای