بررسی رابطه بین مدیریت استرس و سبک های رهبری تحول گرا با ارتقای بهداشت روان و سرمایه انسانی در کارکنان شهرداری

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین «مدیریت استرس» و «سبک های رهبری تحول گرا» با «ارتقای بهداشت روان» و «توسعه سرمایه انسانی» در میان کارکنان شهرداری تهران انجام شده است. سرمایه انسانی به عنوان ارزشمندترین دارایی سازمان های خدمات محور شهری، همواره در معرض فشارهای روانی، استرس های شغلی ناشی از تراکم کاری، پاسخگویی مستقیم به شهروندان و پیچیدگی های ساختار اداری قرار دارد. در این راستا، رهبری تحول گرا با مولفه های نفوذ آرمانی، انگیزش الهام بخش، ترغیب ذهنی و ملاحظات فردی می تواند به عنوان یک پناهگاه حمایتی و الگوی انگیزش بخش، استرس شغلی را تعدیل کرده و بهداشت روان کارکنان را بهبود بخشد. روش پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش جمع آوری داده ها، توصیفی-همبستگی و پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان مناطق و سازمان های وابسته به شهرداری تهران می باشد که بر اساس فرمول کوکران، نمونه ای به حجم ۳۸۴ نفر با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل چهار پرسشنامه استاندارد «مدیریت استرس»، «رهبری تحول گرا بس و آولیو»، «بهداشت روان عمومی (GHQ-۲۸)» و «سرمایه انسانی لوتانز» بود. روایی ابزارها توسط متخصصان تایید و پایایی آن ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از ۰.۸۵ محاسبه گردید. جهت تحلیل داده ها از آزمون های آماری توصیفی و استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) با نرم افزار SPSS و SmartPLS استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین سبک رهبری تحول گرا و مدیریت استرس با ارتقای بهداشت روان کارکنان شهرداری رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد (p < ۰.۰۱). همچنین، بهداشت روان به عنوان یک متغیر میانجی، رابطه بین رهبری تحول گرا و تقویت سرمایه انسانی (مولفه های امید، تاب آوری، خودکارآمدی و خوش بینی) را به طور معنی داری تقویت می کند. بر اساس نتایج، اعمال سبک های رهبری حمایتی و تحول گرا به همراه پیاده سازی مکانیزم های بومی مدیریت استرس، نقش کلیدی در ارتقای سلامت روان، کاهش فرسودگی شغلی و افزایش بهره وری و سرمایه انسانی در شهرداری ها ایفا می نماید.

کلیدواژه ها:

مدیریت استرس ، رهبری تحول گرا ، بهداشت روان ، سرمایه انسانی ، شهرداری تهران ، سلامت سازمانی