نقش برنامه های ورزشی و فعالیت های بدنی سازمانی در ارتقای تاب آوری، کاهش استرس شغلی و بهبود کیفیت زندگی کاری کارکنان شهرداری

محیط های کاری معاصر، به ویژه در سازمان های خدمات عمومی شهری همچون شهرداری ها، با چالش های موازی ناشی از فشارهای فیزیکی، روان شناختی و بار کاری مضاعف همراه هستند. استرس شغلی مزمن، کم تحرکی و افت کیفیت زندگی کاری نه تنها سلامتی جسمی و روانی نیروهای انسانی را تهدید می کند، بلکه کارایی و کیفیت ارائه خدمات به شهروندان را نیز با افت مواجه می سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی «نقش برنامه های ورزشی و فعالیت های بدنی سازمانی در ارتقای تاب آوری روان شناختی، کاهش استرس شغلی و بهبود کیفیت زندگی کاری (QWL) کارکنان شهرداری تهران» به مرحله اجرا درآمده است. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش جمع آوری داده ها، توصیفی-همبستگی و مبتنی بر پیمایش میدانی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه کارکنان مناطق ۲۲گانه و سازمان های وابسته به شهرداری تهران تشکیل می دهند که با استفاده از فرمول کوکران، نمونه ای به حجم ۳۸۴ نفر با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد «فعالیت بدنی سازمانی»، «تاب آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC)»، «استرس شغلی اسپیلبرگر» و «کیفیت زندگی کاری والتون» بود. روایی ابزارها به تایید متخصصان رسید و پایایی آن ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از ۰.۸۷ احراز گردید. تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزارهای SPSS و SmartPLS انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که مشارکت در برنامه های ورزشی سازمانی دارای رابطه مستقیم و معنی داری با ارتقای تاب آوری (β = ۰.۴۸) و بهبود کیفیت زندگی کاری (β = ۰.۵۴) است و نقش معکوس و معنی داری بر استرس شغلی کارکنان شهرداری (β = -۰.۵۱) دارد (p < ۰.۰۱). همچنین استرس شغلی به عنوان متغیر میانجی، رابطه بین فعالیت بدنی سازمانی و کیفیت زندگی کاری را به طور معنی داری تعدیل می کند. در پایان، راهکارهای عملیاتی جهت توسعه ورزش همگانی سازمانی و مداخلات سلامت محور در مدیریت شهری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

فعالیت بدنی سازمانی ، ورزش همگانی ، تاب آوری ، استرس شغلی ، کیفیت زندگی کاری (QWL) ، شهرداری تهران.