تاثیر یادگیری مبتنی بر بازی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

یادگیری مبتنی بر بازی (Game-Based Learning) به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، در سال های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران علوم تربیتی و روانشناسی تربیتی را به خود جلب کرده است. این رویکرد با بهره گیری از عناصر انگیزشی، تعاملی و چالش برانگیز بازی ها، بستری فراهم می کند که یادگیری برای دانش آموزان جذاب تر و پایدارتر شود. با وجود گسترش فناوری های آموزشی و افزایش دسترسی به ابزارهای دیجیتال در مدارس ابتدایی، هنوز شکاف قابل توجهی در دانش ما نسبت به تاثیر دقیق این روش بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی، به ویژه در زمینه های درسی مختلف و با در نظر گرفتن متغیرهای تعدیل کننده ای همچون جنسیت، پایه تحصیلی و نوع بازی وجود دارد. این مقاله مروری سیستماتیک با هدف تحلیل و ترکیب یافته های پژوهش های معتبر دهه اخیر، به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است که آیا یادگیری مبتنی بر بازی می تواند به طور معناداری باعث ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی شود.این مطالعه با استفاده از روش مرور سیستماتیک و با جستجوی هدفمند در پایگاه های علمی معتبر از جمله ScienceDirect، Google Scholar، ERIC، SID و Magiran انجام شده است. از میان ۲۳۷ مقاله اولیه، پس از اعمال معیارهای ورود (مطالعات تجربی و نیمه تجربی، تمرکز بر دوره ابتدایی، انتشار بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴) و خروج (عدم دسترسی به متن کامل، کیفیت روش شناختی پایین)، در نهایت ۱۵ منبع معتبر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته های ترکیبی این پژوهش ها نشان می دهد که یادگیری مبتنی بر بازی به طور کلی تاثیر مثبت و معناداری بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی دارد (اندازه اثر متوسط تا بزرگ). این تاثیر در دروس ریاضیات و علوم تجربی پررنگ تر از دروس مهارتی و اجتماعی بوده است. همچنین، بازی های دیجیتال تعاملی و بازی های رومیزی (فیزیکی) در مقایسه با بازی های صرفا آنلاین، اثربخشی بیشتری از خود نشان دادند. از سوی دیگر، جنسیت دانش آموزان به عنوان یک متغیر تعدیل کننده تاثیر معناداری نداشت.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر بازی ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، بازی های آموزشی ، انگیزش تحصیلی ، یادگیری فعال ، فناوری آموزشی