کاربست هوش مصنوعی در آموزش: ظرفیت های یادگیری شخصی سازی شده و چالش های حفظ تعامل انسانی در نظام تعلیم و تربیت

فناوری هوش مصنوعی در سال های اخیر به عنوان یکی از عوامل تحول ساز در نظام های آموزشی مطرح شده و امکان های تازه ای برای بهبود فرآیند یادگیری فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در یادگیری شخصی سازی شده و تحلیل پیامدهای آن بر کیفیت یادگیری و تعاملات انسانی در آموزش متوسطه انجام شد.این مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و به صورت ترکیبی اجرا گردید. داده ها از طریق پرسشنامه های مرتبط با تجربه یادگیری، مصاحبه با معلمان و دانش آموزان و تحلیل محتوای سامانه های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی گردآوری شد. سپس داده های حاصل با هدف بررسی اثرات آموزشی و تربیتی این فناوری مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها نشان داد استفاده از هوش مصنوعی در فرآیند آموزش می تواند با شخصی سازی مسیر یادگیری، ارائه بازخورد فوری و شناسایی دقیق نقاط قوت و ضعف دانش آموزان، موجب افزایش انگیزه، تمرکز و بهبود عملکرد تحصیلی شود. این اثرات به ویژه در محیط های یادگیری آنلاین و نیمه حضوری که تعامل مستقیم محدودتر است، برجسته تر مشاهده گردید. با این حال، نتایج همچنین بیانگر آن بود که وابستگی بیش از حد به سامانه های هوشمند ممکن است به کاهش تعاملات اجتماعی، تضعیف مهارت های ارتباطی و افت تفکر انتقادی منجر شود و نقش تربیتی و عاطفی معلم را تا حدی کمرنگ سازد.در مجموع، این پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی متعادل در بهره گیری از هوش مصنوعی تاکید دارد؛ به گونه ای که این فناوری در کنار معلم انسانی به عنوان مکمل آموزشی عمل کند و وظایف تحلیلی و تکراری را بر عهده گیرد، در حالی که نقش هدایتگری، انگیزش بخشی و تقویت تعاملات انسانی همچنان توسط معلم حفظ شود. چنین رویکردی می تواند زمینه ساز ارتقای کیفیت آموزش و حفظ ابعاد انسانی نظام تعلیم و تربیت باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش هوشمند ، یادگیری شخصی سازی شده ، تعامل انسانی ، معلم ، نظام تعلیم و تربیت