حق الناس در عصر دیجیتال

عصر دیجیتال، تحولات بنیادینی در تمامی ابعاد زندگی بشر ایجاد کرده است. گسترش فناوری های اطلاعات و ارتباطات، هوش مصنوعی، شبکه های اجتماعی، کلان داده ها و اینترنت اشیاء، مفاهیم سنتی حقوق بشر و به ویژه «حق الناس» را با چالش های نوینی مواجه ساخته است. حق الناس که در فقه اسلامی به حقوقی اطلاق می شود که انسان ها بر یکدیگر دارند و نقض آن مستلزم رضایت صاحب حق است، در فضای مجازی ابعاد گسترده تری یافته است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی، به بررسی مصادیق نوین حق الناس در عصر دیجیتال می پردازد و حوزه هایی چون حریم خصوصی، مالکیت فکری، آزادی بیان، امنیت سایبری، حقوق کودکان در فضای مجازی، تبعیض الگوریتمی و عدالت دیجیتال را مورد واکاوی قرار می دهد. نتایج پژوهش نشان می دهد که اصول بنیادین حق الناس در اسلام، قابلیت انطباق با چالش های عصر دیجیتال را دارند، اما نیازمند اجتهاد نوین و تدوین چارچوب های حقوقی متناسب با مقتضیات زمان هستند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: حق الناس ، عصر دیجیتال ، حریم خصوصی ، فقه اسلامی ، حقوق سایبری ، مالکیت فکری ، عدالت دیجیتال.