مدرسه و پرورش انسان توانمند؛ پیوند یادگیری، خودتنظیمی و مهارت های زندگی

در عصری که پیچیدگی های زندگی فردی و اجتماعی، به مراتب فراتر از توانایی های صرفا تحصیلی و شناختی، گام نهاده است، مدرسه به عنوان نهاد محوری تعلیم و تربیت، با رسالتی فراتر از انتقال دانش و اطلاعات مواجه شده و آن، پرورش «انسان توانمند» است؛ انسانی که نه تنها در کسب دانش و مهارت های تحصیلی موفق باشد، بلکه از قدرت خودتنظیمی، تاب آوری و مهارت های زندگی برای مواجهه با چالش های دنیای امروز برخوردار باشد. مقاله مروری حاضر با هدف بررسی پیوند میان سه مفهوم بنیادین «یادگیری»، «خودتنظیمی» و «مهارت های زندگی» در چارچوب مدرسه و پرورش انسان توانمند، به تحلیل مبانی نظری و یافته های پژوهشی این حوزه پرداخته است. در این جستار، ابتدا به تبیین نقش مدرسه در پرورش انسان توانمند اشاره شده و سپس، مفاهیم یادگیری موثر، خودتنظیمی به عنوان توانایی مدیریت افکار، رفتار و هیجانات، و مهارت های زندگی به عنوان مجموعه ای از توانمندی های روانی-اجتماعی مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته های این مرور نشان می دهد که یادگیری، خودتنظیمی و مهارت های زندگی، سه مولفه ای هستند که در یک پیوند سیستمی و پویا، زمینه ساز شکل گیری توانمندی های همه جانبه در یادگیرندگان می شوند و مدرسه ای که بتواند این سه مولفه را در برنامه های درسی، روش های تدریس و ارزشیابی خود به طور یکپارچه تلفیق کند، می تواند به عنوان بستری کارآمد برای پرورش انسان هایی توانمند، مستقل، مسئول و تاب آور عمل نماید. مقاله با ارائه چارچوبی تحلیلی از پیوند این سه مفهوم، بر ضرورت بازنگری در کارکردهای مدرسه و حرکت از رویکردهای صرفا محتوامحور به سوی رویکردهای فرآیندمحور، توانمندساز و انسان محور تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: مدرسه ، انسان توانمند ، یادگیری ، خودتنظیمی ، مهارت های زندگی ، توانمندسازی روانی-اجتماعی.