تاثیر AI بر سلامت روان دانش آموزان — از اعتیاد به تکنولوژی تا تنهایی

هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر سلامت روان دانش آموزان با تاکید بر اعتیاد به تکنولوژی و احساس تنهایی بود. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ تشکیل می دادند که از میان آن ها تعداد ۳۸۴ دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که بر اساس شاخص اعتیاد به تلفن همراه لیونگ (Leung, ۲۰۰۸)، مقیاس تنهایی دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس (UCLA) راسل (Russell, ۱۹۹۶) و پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ (GHQ-۱۲) طراحی شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه توسط جمعی از متخصصان حوزه تکنولوژی آموزشی و روان شناسی تربیتی تایید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۸۹) محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون کولموگروف-اسمیرنوف به منظور بررسی نرمال بودن توزیع داده ها و آزمون تی تک نمونه ای به منظور آزمون فرضیه های پژوهش در سطح معناداری ۰/۰۵ انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که استفاده از برنامه های مبتنی بر هوش مصنوعی تاثیر منفی معناداری بر سلامت روان دانش آموزان دارد، اعتیاد به تکنولوژی را افزایش می دهد و احساس تنهایی و انزوای اجتماعی را تشدید می کند (p < ۰/۰۵). نتایج پژوهش بیانگر آن است که با گسترش روزافزون نفوذ ابزارهای هوش مصنوعی در زندگی روزمره دانش آموزان، ضرورت طراحی و اجرای مداخلات پیشگیرانه-آموزشی، برنامه های سواد رسانه ای و خدمات مشاوره روان شناختی در مدارس بیش از پیش احساس می شود. پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی، مشاوران مدارس و خانواده ها به پیامدهای روان شناختی تعامل دانش آموزان با سیستم های هوش مصنوعی توجه جدی داشته و رویکردی متعادل در استفاده از این فناوری ها اتخاذ کنند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی ، سلامت روان ، دانش آموزان ، اعتیاد به تکنولوژی ، تنهایی ، تکنولوژی آموزشی.