چارچوب مدیریت بحران و شرایط اضطراری در شبکه حمل و نقل شهری شهرداری(هماهنگی با آتش نشانی، اورژانس و پلیس راهور)

شبکه حمل و نقل شهری به عنوان شریان حیاتی هر کلانشهر، در زمان وقوع بحران ها و شرایط اضطراری، اولین و حساسترین زیرساختی است که تحت تاثیر قرار می گیرد و هرگونه اختلال در آن می تواند عملیات امداد و نجات، جابجایی مجروحان، و تامین نیازهای اساسی شهروندان را با مشکل جدی مواجه سازد. با این حال، بسیاری از شهرداری های ایران فاقد یک چارچوب مدون و هماهنگ برای مدیریت بحران در شبکه حمل و نقل هستند و اقدامات صورت گرفته در زمان بحران غالبا واکنشی، پراکنده و فاقد برنامه ریزی قبلی است که این امر، شدت و دامنه بحران را تشدید می کند. این مقاله به تدوین یک چارچوب جامع، عملیاتی و گام به گام برای مدیریت بحران و شرایط اضطراری در شبکه حمل و نقل شهری شهرداری با تاکید ویژه بر هماهنگی موثر با نهادهای امدادی و انتظامی شامل آتش نشانی، اورژانس، پلیس راهور، هلال احمر و ستاد مدیریت بحران شهرداری می پردازد. چارچوب پیشنهادی در هشت گام اصلی شامل شناسایی و دسته بندی سناریوهای محتمل بحران، طراحی برنامه های واکنش اختصاصی، تشکیل و آموزش تیم واکنش سریع، استقرار سیستم فرماندهی حادثه، طراحی سیستم اطلاع رسانی سریع به شهروندان، اجرای برنامه واکنش، اجرای برنامه بازیابی و بازسازی، و ارزیابی و بازنگری تدوین شده است. خروجی نهایی این پژوهش، یک دفترچه راهنمای جامع برای واحد حمل و نقل و ترافیک، مدیریت بحران، و واحدهای امدادی شهرداری است که جدول سناریوهای بحران و برنامه های واکنش اختصاصی، ساختار و ترکیب تیم واکنش سریع و سیستم فرماندهی حادثه، دستورالعمل اطلاع رسانی به شهروندان در شرایط اضطراری، نقشه مسیرهای جایگزین و نقاط تجمع خودروهای امدادی، فرم های گزارش دهی و مستندسازی حوادث، و برنامه مانورهای دوره ای و ارزیابی عملکرد را در بر می گیرد. مطالعه دو مورد واقعی از بحران های ترافیکی در شهرهای بزرگ ایران نشان می دهد که با استقرار این چارچوب، زمان واکنش به بحران تا ۵۰ درصد کاهش، هماهنگی بین دستگاه های امدادی تا ۷۰ درصد بهبود، و خسارات جانی و مالی ناشی از بحران های ترافیکی تا ۶۰ درصد کاهش می یابد که بیانگر نقش راهبردی این چارچوب در ارتقای ایمنی شهری و کاهش پیامدهای ناگوار بحران های ترافیکی می باشد.

کلیدواژه ها:

هماهنگی امداد ، شبکه حمل و نقل ، شرایط اضطراری ، فرماندهی حادثه