ارزیابی سیاست های شهرداری در ساماندهی فضایی و توسعه متوازن مناطق شهری

ساماندهی فضایی و تحقق توسعه متوازن شهری از مهم ترین اهداف برنامه ریزی شهری و از وظایف اساسی مدیریت شهری به شمار می رود که کیفیت سیاست گذاری و عملکرد شهرداری در تحقق آن نقش تعیین کننده ای دارد. سیاست های شهرداری در زمینه نحوه استقرار کاربری های شهری، کنترل و هدایت تراکم ساختمانی، توسعه شبکه معابر، تامین زیرساخت ها، توزیع خدمات عمومی، ساماندهی ساخت وساز و هدایت توسعه کالبدی می تواند ساختار فضایی شهر و میزان برخورداری مناطق مختلف از امکانات و فرصت های شهری را تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سیاست های شهرداری در ساماندهی فضایی و توسعه متوازن مناطق شهری انجام شده است و تلاش دارد میزان اثرگذاری سیاست های شهرسازی را بر کاهش نابرابری های فضایی، کنترل رشد نامتوازن و ارتقای دسترسی شهروندان به خدمات شهری بررسی کند. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات، اسنادی و کتابخانه ای است و داده ها و یافته های مطالعات مرتبط با سیاست های شهرسازی، ساختار فضایی، عدالت فضایی، توسعه شهری و عملکرد مدیریت شهری مورد تحلیل قرار گرفته اند. نتایج بررسی نشان می دهد که سیاست های شهرداری زمانی می توانند به ساماندهی فضایی و توسعه متوازن منجر شوند که میان توسعه کالبدی، ظرفیت زیرساختی، توزیع جمعیت، استقرار خدمات و ویژگی های اجتماعی و اقتصادی مناطق هماهنگی وجود داشته باشد. همچنین مشخص شد که تمرکز خدمات و سرمایه گذاری در بخش های برخوردار، توسعه نامتوازن تراکم ساختمانی، گسترش افقی بدون تامین زیرساخت های کافی و ضعف هماهنگی میان سیاست های کاربری زمین و حمل ونقل از عوامل موثر بر تشدید نابرابری فضایی هستند. در مقابل، برنامه ریزی مبتنی بر نیاز مناطق، توزیع متعادل خدمات، کنترل هدفمند تراکم، تقویت دسترسی حمل ونقلی، توجه به مناطق کم برخوردار و استفاده از داده های فضایی می تواند زمینه تحقق توسعه متوازن را فراهم سازد. بر این اساس، ارزیابی مستمر سیاست های شهرسازی و انطباق آنها با ظرفیت ها و نیازهای فضایی مناطق، شرط اساسی برای ارتقای کارآمدی مدیریت شهری و دستیابی به ساختاری متعادل، پایدار و برخوردار از دسترسی عادلانه به خدمات شهری است.

کلیدواژه ها:

سیاست های شهرسازی ، ساماندهی فضایی ، توسعه متوازن شهری ، مدیریت شهری ، عدالت فضایی