ارائه الگوی حکمرانی هوشمند شهری با تاکید بر یکپارچه سازی خدمات دیجیتال و مشارکت شهروندی

حکمرانی هوشمند شهری در سال های اخیر به عنوان رویکردی نوین برای ارتقای کارآمدی مدیریت شهری، افزایش شفافیت، پاسخ گویی، ایجاد ارزش عمومی و تقویت ارتباط میان شهروندان و نهادهای مدیریت شهری مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، مشارکت شهروندی به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی هوشمند، زمینه را برای انتقال دانش، نیازها، تجربه ها و ترجیحات شهروندان به فرایندهای سیاست گذاری و تصمیم گیری شهری فراهم می کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش مشارکت شهروندان در تحقق حکمرانی هوشمند شهری و شناسایی مولفه ها، ظرفیت ها، الزامات و چالش های مرتبط با آن است. پژوهش با رویکرد مروری و کتابخانه ای انجام شده و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه و تحلیل منابع علمی فارسی و لاتین، شامل کتاب ها، مقالات پژوهشی و مطالعات مرتبط با حکمرانی شهری، شهر هوشمند، مشارکت شهروندی، حکمرانی دیجیتال، پلتفرم های مشارکتی و مدیریت داده محور گردآوری شده است. بررسی مطالعات نشان می دهد که مشارکت شهروندی در حکمرانی هوشمند صرفا به استفاده از ابزارهای دیجیتال برای دریافت نظر مردم محدود نمی شود، بلکه فرایندی چندبعدی است که مشارکت در تولید داده، تصمیم گیری، سیاست گذاری، نظارت، ارزیابی خدمات و تولید مشترک ارزش عمومی را دربرمی گیرد. یافته های مطالعات بررسی شده نشان می دهد که توسعه پلتفرم های مشارکت دیجیتال، دسترسی عادلانه به فناوری، افزایش سواد دیجیتال، شفافیت داده ها، حفاظت از حریم خصوصی، پاسخ گویی مدیریت شهری، اعتماد عمومی و ایجاد سازوکارهای واقعی برای اثرگذاری دیدگاه شهروندان، از مهم ترین الزامات تحقق مشارکت موثر در حکمرانی هوشمند هستند. همچنین، تمرکزگرایی تصمیم گیری، شکاف دیجیتال، ضعف زیرساخت های فناوری اطلاعات، مشارکت نمادین، بی اعتمادی شهروندان و نبود چارچوب های روشن برای مدیریت و استفاده از داده های شهروندی، از مهم ترین موانع شناسایی شده به شمار می روند. در مجموع، نتایج بیانگر آن است که حکمرانی هوشمند زمانی می تواند به بهبود مدیریت شهری و افزایش کیفیت زندگی شهروندان منجر شود که فناوری در خدمت مشارکت معنادار، فراگیر و پاسخ گو قرار گیرد و شهروندان از دریافت کننده خدمات به کنشگر فعال در فرایند حکمرانی شهری تبدیل شوند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی هوشمند شهری ، مشارکت شهروندی ، شهر هوشمند ، حکمرانی دیجیتال ، مدیریت شهری