بررسی تطابق آجرچینی بافت قدیم دزفول و طراحی بافت پارچه و الهام از آن در طراحی مانتو اجتماع بانوان

آجر به عنوان عنصر اصلی معماری بومی دزفول، نقشی فراتر از یک مصالح ساختمانی ایفا کرده و در قالب آجرچینی های متنوع، نظامی منسجم از نظم هندسی، ریتم بصری و معنا را در بافت قدیم این شهر شکل داده است. این پژوهش با هدف بررسی تطابق آجرچینی های بافت قدیم دزفول با ساختار بافت پارچه های سنتی و بهره گیری از این تطابق در طراحی مانتوهای اجتماعی بانوان انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی بوده و با رویکردی کیفی، داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، پژوهش های میدانی و مستندسازی تصویری گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که میان نقوش آجرچینی دزفول و بافت های پارچه ای سنتی، اشتراکات معناداری در سه سطح ساختاری، بصری و مفهومی وجود دارد. تکرار مدولار آجرها، ایجاد ریتم از طریق تغییر جهت و عمق، و بازی نور و سایه در آجرچینی ها، با نظام تار و پود و الگوهای بافتی نظیر سرژه، سرژه لوزی و بافت های برجسته قابل تطبیق است. از میان بافت های بررسی شده، بافت سرژه لوزی به دلیل همخوانی بیشتر با نقوش آجری، استحکام بصری و انعطاف پذیری در طراحی، مناسب ترین گزینه برای طراحی مانتوهای اجتماعی تشخیص داده شد. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که انتقال نقوش آجرچینی دزفول به طراحی بافت پارچه و پوشاک، نه یک الهام صرفا فرمی، بلکه بازآفرینی آگاهانه یک منطق مشترک زیبایی شناختی و فرهنگی است. این رویکرد می تواند ضمن احیای ارزش های بصری معماری بومی، الگویی کاربردی برای پیوند میان هنرهای سنتی و طراحی پوشاک معاصر ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

آجرچینی ، نقوش ، بافت پارچه ، مانتو ، دزفول