بررسی نقش استفاده آموزشی از هوش مصنوعی در منزل بر تحول درگیری شناختی دانش آموزان و راهبردهای مواجهه معلمان با آن

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش استفاده آموزشی از هوش مصنوعی در منزل بر تحول درگیری شناختی دانش آموزان و راهبردهای مواجهه معلمان با آن در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ انجام شد. این مطالعه با رویکرد آمیخته متوالی تبیینی، در پی آن بود که هم زمان ابعاد کمی رابطه میان استفاده از هوش مصنوعی و درگیری شناختی را شناسایی کند و تجربه زیسته معلمان را در مواجهه با این پدیده تبیین نماید.در مرحله کمی، ۴۱۲ دانش آموز دوره دوم متوسطه و ۸۷ معلم از مدارس شهر تهران با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و داده ها از طریق پرسشنامه های محقق ساخته و استاندارد گردآوری شد. در مرحله کیفی، ۲۴ معلم با نمونه گیری هدفمند و حداکثر تنوع تا رسیدن به اشباع نظری مورد مصاحبه نیمه ساخت یافته قرار گرفتند. تحلیل داده های کمی با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون سلسله مراتبی و مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد و تحلیل داده های کیفی بر اساس روش تحلیل مضمون شش مرحله ای براون و کلارک صورت گرفت.یافته ها نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی برای یادگیری مفهومی با راهبردهای یادگیری عمیق و درگیری در حل مسئله همبستگی مثبت دارد، در حالی که استفاده برای انجام تکالیف و دریافت پاسخ آماده با کاهش پایداری در تکلیف و تنبلی شناختی همراه است. خودتنظیمی دانش آموز به عنوان تعدیل گر کلیدی این رابطه شناسایی شد. در سطح معلمان، راهبردهای مدیریتی و کنترلی رایج ترین شیوه مواجهه بود و دانش Intelligent-TPACK مهم ترین پیش بینی کننده اتخاذ راهبردهای آموزشی فعال به شمار آمد. مضامین کیفی شامل «تحول شناختی دووجهی»، «راهبردهای مواجهه معلمان»، «چالش های معلمان» و «فرصت های نوظهور» بودند. در مجموع، نتایج بر ضرورت توانمندسازی معلمان، بازطراحی تکالیف و آموزش خودتنظیمی به دانش آموزان برای بهره برداری مطلوب از هوش مصنوعی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی آموزشی ، درگیری شناختی ، یادگیری خانگی ، خودتنظیمی ، راهبردهای مواجهه معلمان ، Intelligent-TPACK