معماری و آموزش آنلاین؛ کلاسی که در خانه است با تمرکز بر مدل آموزش مجازی معماری

شیوع ویروس کووید-۱۹ در اواخر سال ۲۰۱۹ و گسترش جهانی آن در اوایل سال ۲۰۲۰، تحولات ناگهانی و بی سابقه ای را در نظام های آموزش عالی سراسر جهان ایجاد کرد و نظام آموزش معماری ایران نیز از این قاعده مستثنی نبود. روش های سنتی آموزش حضوری، به ویژه روش هایی که بر یادگیری در استودیو، بازدیدهای میدانی، ماکت سازی عملی و جلسات کریتیک متکی بودند، ناگهان با محدودیت های جدی روبه رو شدند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش آنلاین بر کیفیت یادگیری معماری، با تمرکز بر مدل آموزش مجازی معماری در دانشگاه های ایران انجام شد. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی بود و جامعه ی آماری شامل دانشجویان مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته ی معماری دانشگاه های ایران در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ بود. با استفاده از نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۳۲۰ دانشجو انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ی محقق ساخته بود که روایی آن توسط صاحب نظران حوزه ی آموزش و معماری تایید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۱) محاسبه شد. داده ها با استفاده از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف و تی تک نمونه ای تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش آنلاین معماری، اثرات مثبت و منفی بر فرآیند یادگیری داشته است. از جمله ی اثرات مثبت می توان به افزایش دسترسی به منابع دیجیتال، امکان بازبینی جلسات ضبط شده و توسعه ی مهارت های دیجیتال اشاره کرد؛ از جمله ی اثرات منفی نیز می توان به کاهش تعاملات حضوری، ضعف یادگیری عملی و استودیویی، نبود فضای فیزیکی مناسب در خانه و افت کیفیت جلسات کریتیک اشاره کرد. در مجموع، نتایج نشان داد که اگرچه آموزش آنلاین می تواند به عنوان روشی مکمل در آموزش معماری عمل کند، اما نمی تواند به طور کامل جایگزین روش های سنتی حضوری شود و مدل ترکیبی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

آموزش آنلاین ، آموزش معماری ، کلاس مجازی ، کووید-۱۹ ، یادگیری استودیویی ، آموزش ترکیبی ، فضای آموزشی