نقش قصه گویی سنتی در مقابل انیمیشن بر پرورش تخیل و درک مطلب دانش آموزان دوره ابتدایی

قصه گویی سنتی و انیمیشن دو رسانه روایی هستند که امروزه در کنار یکدیگر بخش مهمی از تجربه دوره کودکی و به ویژه سال های تحصیل ابتدایی را شکل می دهند. هدف این مقاله مروری، بررسی و تطبیق شواهد پژوهشی موجود درباره تاثیر این دو شیوه روایت گری بر دو سازه شناختی مهم، یعنی «تخیل» و «درک مطلب»، در دانش آموزان دوره ابتدایی است. برای این منظور، پیشینه پژوهشی از پایگاه های علمی معتبر بین المللی (از جمله اریک، اسپرینگر، وایلی، تیلور و فرانسیس، پاب مد و ساینس دایرکت) و پایگاه های علمی داخلی (سیویلیکا) بررسی و طبقه بندی شد. یافته ها نشان می دهند که قصه گویی شفاهی، به دلیل فقدان تصویر بیرونی و ضرورت ساخت فعالانه تصاویر ذهنی توسط شنونده، عموما با رشد بیشتر تخیل، بازی نمادین و مهارت های زبانی همراه است؛ در حالی که انیمیشن، با بهره گیری از عناصر بصری، حرکتی و صوتی، می تواند در برخی تکالیف درک مطلب به ویژه برای کودکانی که مهارت خواندن پایین تری دارند عملکرد بهتری ایجاد کند، هرچند شواهد مربوط به تاثیر آن بر تخیل ناهمگون و گاه متناقض است. بر پایه «فرضیه کاهش» (Reduction Hypothesis) و در مقابل آن رویکردهای مثبت نگرتر، این مقاله نشان می دهد که کیفیت محتوا، میزان تعامل بزرگسال با کودک، و سن و سطح مهارت خواندن دانش آموز، عوامل تعدیل کننده کلیدی در این رابطه هستند. در پایان، بر پایه شواهد مرورشده، رویکردی تلفیقی که از نقاط قوت هر دو رسانه در کنار هم بهره می گیرد، برای معلمان و والدین دوره ابتدایی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

قصه گویی سنتی ، انیمیشن ، تخیل ، درک مطلب ، دانش آموزان ابتدایی ، رسانه های روایی ، آموزش و پرورش