بررسی چالش های آموزش مجازی در دانشگاه فرهنگیان و تاثیر آن بر کیفیت یادگیری دانشجومعلمان

آموزش مجازی به عنوان یکی از دستاوردهای عصر دیجیتال، به ویژه در دوران پساکرونا، جایگاه خود را در نظام های آموزش عالی تثبیت کرده است. دانشگاه فرهنگیان به عنوان نهاد مسئول تربیت معلم در ایران، با چالش های متعددی در پیاده سازی اثربخش این شیوه آموزشی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های آموزش مجازی در دانشگاه فرهنگیان و تاثیر آن بر کیفیت یادگیری دانشجومعلمان انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی است. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجومعلمان و اساتید دانشگاه فرهنگیان در استان های مختلف کشور بوده که با استفاده از نمونه گیری هدفمند و با در نظر گرفتن اصل اشباع نظری، تعداد ۳۰ نفر (۲۰ دانشجومعلم و ۱۰ استاد) به عنوان مشارکت کنندگان انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و بررسی اسناد و مدارک موجود جمع آوری و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که چالش های آموزش مجازی در چهار سطح اصلی قابل دسته بندی هستند: چالش های فنی-زیرساختی (ضعف زیرساخت های شبکه، کمبود تجهیزات به روز، ناپایداری سامانه های آموزشی)، چالش های آموزشی-فرایندی (کاهش تعاملات استاد-دانشجو، ضعف در طراحی آموزشی متناسب با فضای مجازی، فقدان بازخورد موثر)، چالش های فرهنگی-نگرشی (عدم نهادینه شدن فرهنگ آموزش مجازی، نگرش منفی اساتید و دانشجویان به این شیوه)، و چالش های مدیریتی-ساختاری (عدم برنامه ریزی راهبردی، نبود مدیران متخصص در حوزه آموزش مجازی، ضعف در سیاست گذاری و نظارت مستمر). این چالش ها تاثیر مستقیم و منفی بر کیفیت یادگیری دانشجومعلمان داشته و موجب کاهش انگیزه تحصیلی، سطح پایین تعاملات علمی و احساس بی گانگی با محیط آموزشی شده است. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که توسعه آموزش مجازی در دانشگاه فرهنگیان فرآیندی زمان بر است که نیازمند حل مسائل متعدد در ابعاد فنی، آموزشی، فرهنگی و مدیریتی می باشد و گام نخست، فراهم سازی زیرساخت های لازم و نهادینه سازی فرهنگ آموزش مجازی در این دانشگاه است.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، دانشگاه فرهنگیان ، کیفیت یادگیری ، دانشجومعلمان ، چالش های آموزشی